Управата за финансиска полиција поднесе кривична пријава до Основното јавно обвинителство Скопје против странски државјанин и правно лице, поради сомнение за злоупотреба во постапка поврзана со проектот за рехабилитација и проширување на канализационата мрежа во Општина Кичево.
Пријавата е поднесена против лицето С.Г.О.Б., странски државјанин, во својство на сопственик и управител на правното лице, како и против самото правно лице. Според Финансиската полиција, постојат основи на сомнение за сторено кривично дело „Злоупотреба на постапката за јавен повик, доделување на договор за јавна набавка или јавно-приватно партнерство“.
Случајот се однесува на проектот „Рехабилитација и проширување на канализационата мрежа во Општина Кичево“, за кој во 2023 година бил склучен договор со Министерството за финансии, преку Секторот за централно финансирање и склучување договори. Проектот бил дел од Секторската оперативна програма за животна средина и климатски акции за ИПА II, за периодот 2014–2020 година.
Според податоците објавени од Министерството за животна средина и просторно планирање, проектот за канализационата мрежа во Кичево е договор за градежни работи со вредност од 16.078.464 евра, со датум на започнување на 24 февруари 2023 година и планиран датум на завршување на 23 февруари 2026 година.
Финансиската полиција соопшти дека пријавениот, иако бил должен во текот на реализацијата на договорот да обезбеди важечка банкарска гаранција, го прикрил стечајот на азербејџанската банка „Muganbank“, која била издавач на гаранцијата.
Со тоа, според пријавата, договорниот орган не бил известен дека фирмата повеќе не располага со валидна банкарска гаранција. Истовремено, пријавениот ангажирал подизведувачи без претходно да обезбеди одобрение од Министерството за финансии и од надзорниот орган, што било спротивно на договорните обврски и условите за реализација на проектот.
Поради ваквите постапки, договорот бил раскинат.
„Пријавениот С.Г.О.Б., во својство на сопственик и управител на пријавеното правно лице, свесно и со намера ги повредил прописите поврзани со постапката за јавен повик“, се наведува во информацијата што ја пренесува „Независен“.
Според Управата за финансиска полиција, со овие дејствија била предизвикана штета на Буџетот на Република Северна Македонија во износ од 127.425.036 денари, односно нешто повеќе од два милиони евра.
Дополнително, државата останала без 9.474.132 евра ИПА средства. Тие средства, според Финансиската полиција, сега ќе треба да се обезбедат од сопствени извори, што значи дека товарот од пропаднатото европско финансирање повторно се префрла врз домашниот буџет.
Овој случај отвора сериозни прашања за контролата на банкарските гаранции во проектите финансирани со европски пари, но и за надзорот врз ангажирањето подизведувачи кај големите инфраструктурни договори.
Банкарската гаранција во вакви проекти не е формалност, туку механизам за заштита на државата и донаторот во случај изведувачот да не ги исполни договорните обврски. Ако гаранцијата не е валидна, ризикот од неисполнување на договорот директно паѓа врз институциите и врз јавните пари.
Проектот за канализационата мрежа во Кичево требаше да биде дел од инфраструктурните инвестиции што се финансираат со европска поддршка за животна средина и климатски акции. Наместо тоа, според наводите на Финансиската полиција, државата сега се соочува со милионска штета и со потреба изгубените ИПА средства да ги надомести од сопствени средства.
Постапката продолжува пред Основното јавно обвинителство Скопје, кое треба да одлучи за понатамошниот тек на предметот.
