Skip to content
Најважната летна патна најава за Охрид повторно доаѓа изразена во километри, но не и со конкретен датум. Министерството за транспорт најави дека во „следните неколку месеци“ треба да бидат пуштени околу 10 километри од автопатот Кичево – Охрид, на делот каде се градат тунелите, галериите, мостовите и системите за стабилизација на земјиштето.
Објавените информации упатуваат дека станува збор за потегот од подрачјето над Кичево до тунелите кај Пресека. Токму таму министерот за транспорт Александар Николоски изврши увид и соопшти дека новите 10 километри го опфаќаат технички најсложениот дел од трасата. Сепак, не беше објавена прецизна стационажа, точна почетна и крајна точка, ниту календарски термин кога делницата ќе биде отворена.
За илјадниците возачи кои во туристичката сезона патуваат кон Охрид и Струга, разликата меѓу „за неколку месеци“ и конкретен датум не е мала. Новите километри можат значително да го променат времето на патување и бројот на девијации, но јавноста засега доби политичка најава, а не целосна оперативна карта.
Каде се наоѓаат следните 10 километри
Според локацијата на увидот и описот на работите, новата делница треба да се протега на кичевскиот крај од автопатот, од просторот над Кичево кон влезот во тунелите под Пресека.
На овој потег последователно се изградени или се градат три галерии, два моста, стабилизирана косина и влезот во тунелскиот систем. Пошироко, од подрачјето над Кичево до тунелите се предвидени осум заштитни галерии. Нивната задача е да ја заштитат трасата од нестабилните косини, одрони и свлечишта, кои со години беа еден од главните проблеми на проектот.
Од осумте галерии, две се целосно завршени, а на третата интензивно се работи. Трите објекти заедно се долги околу 1,1 километар. Паралелно се довршуваат мостовите, се стабилизира земјиштето и се работи во двете тунелски цевки.
Тунелот под Пресека има две одделни цевки. Едната е долга околу два километра, а другата околу 2,1 километар. По нивното пуштање тие треба да бидат најдолгите патни тунелски цевки во државата.
Осум галерии кај Кичево, уште шест кај Ботун
Бројките што ги објавуваат институциите не секогаш се претставени со ист опфат. При увидот кај Пресека беше наведено дека осум галерии се распоредени од подрачјето над Кичево до тунелскиот влез, додека кај Ботун се предвидени уште шест галериски или сродни системи за стабилизација.
На подрачјето кај Ботун конструктивното решение е различно. Дел од зафатите треба да навлезат до 21 метар во земјата за да се обезбедат нестабилните косини. Тоа е еден од преостанатите критични делови на трасата.
ЈП за државни патишта во друга официјална информација соопшти дека на автопатот се градат шест галерии и осум потпорни ѕидови. Таа бројка најверојатно се однесува на конкретна фаза или градежен фронт, но институцијата не објави единствена карта на која јасно би било означено каде се сите галерии, ѕидови и санации.
Ова не мора да значи дека податоците се спротивставени, но покажува проблем во јавната комуникација. На проект вреден стотици милиони евра, граѓаните не треба од повеќе изјави да реконструираат дали се градат шест, осум или вкупно 14 галерии и на кој дел се наоѓа секоја од нив.
Што е досега пуштено во сообраќај
ЈП за државни патишта наведува дека во текот на 2025 година во три фази биле пуштени 13,5 километри, 12,34 километри и дополнителни 2,12 километри од потезите Врбјани – Ботун и Климештани – Охрид. Според оваа детална пресметка, во употреба биле ставени вкупно 27,96 километри од главната траса.
Во најновата најава, пак, министерот Николоски соопшти дека возачите веќе користат 34 километри од автопатот. Не беше приложена детална поделба кои дополнителни делови ја создаваат разликата меѓу 27,96 и 34 километри.
Најјасно за возачите може да се каже дека се користат делови од:
- Врбјани кон Ботун;
- Климештани кон Охрид;
- дополнителни пократки врски и делови пуштени во текот на 2025 година.
Но, без ажурирана официјална карта, тешко е прецизно да се разграничи што е целосно автопатско решение, што е привремено приклучување, а што е дел од трасата што се користи со изменет режим.
Девијациите остануваат, но без јавно означени точки
АМСМ информира дека на патниот правец Кичево – Охрид сообраќајот сè уште се одвива со девијации поради градежни работи на повеќе делници. Поставена е сообраќајна сигнализација, а на возачите им се препорачува прилагодена брзина.
Во дневната информација не се наведени точните почетни и крајни точки на секоја девијација, нивната должина или очекуваното дополнително време за патување. Во услови на зголемен летен сообраќај, ова е недоволно прецизна сервисна информација.
Паралелно со изградбата на автопатот се рехабилитираат превојот Пресека и делниците Извор – Врбјани и Ботун – Климештани, во вкупна должина од 15,1 километар. Рехабилитацијата е посебен проект вреден околу 6,5 милиони евра, со рок за завршување во октомври 2026 година.
Тоа значи дека и по пуштањето на новите 10 километри, градежната механизација и изменетиот режим нема автоматски да исчезнат од целиот патен коридор.
Што ќе остане по отворањето на делницата
Целиот автопат Кичево – Охрид е долг 57 километри. Доколку официјалната бројка од 34 километри што сега се користат се зголеми за најавените 10, во сообраќај би имало приближно 44 километри. Според таа едноставна пресметка, би останале околу 13 километри до целосното отворање.
Ова е новинарска пресметка врз основа на јавно соопштените бројки, а не прецизен официјален план. Не е објавено кои точно 13 километри би останале, ниту дали сите ќе можат да се отворат како една целина.
Меѓу преостанатите задачи се санацијата на свлечиштата, заштитата на косините, работите кај Ботун, паралелните и пристапните патишта, одбојните огради според европскиот стандард, контролниот центар и добивањето употребни дозволи. Анексот 8 предвидува санација на 14 свлечишта и дополнителни работи вредни 186 милиони евра.
Официјалниот рок е 31 мај 2027 година
Крајниот договорен рок за завршување на автопатот е 31 мај 2027 година. Тој е утврден со Анексот 8, потпишан во март 2026 година. Со анексот се обезбедени дополнителни 186 милиони евра за непредвидените и дополнителните работи.
Последната официјално објавена вредност на целиот проект изнесува 803 милиони евра, од кои до мај биле реализирани околу 629 милиони. Автопатот е долг 57 километри.
Инженерската сложеност на теренот е реална. Свлечиштата, нестабилните косини, тунелите и галериите бараат сериозни и безбедни решенија. Но таа сложеност не може постојано да биде замена за прецизна јавна отчетност.
За пат што директно го носи најсилниот туристички бран кон Охрид, на возачите им е потребна ажурирана карта со отворени делници, активни девијации, очекувани датуми и преостанати работи – не само нови фотографии од градилиштето и уште една најава дека делницата ќе биде готова „за неколку месеци“.
