Skip to content
Личната карта и возачката дозвола треба да добијат електронски верзии во новата мобилна апликација „м.Услуги“, чија промоција е најавена за октомври. Но, промоција на дигитални документи не значи автоматски дека граѓаните ќе можат да ги остават пластичните картички дома.
Министерот за дигитална трансформација Стефан Андоновски најави дека преку апликацијата ќе бидат достапни личната карта, возачката дозвола и две електронски услуги. „м.Услуги“ треба да се појави на App Store и Google Play, а тест-верзијата досега ја презеле околу 6.000 граѓани.
Според Андоновски, во завршна фаза се тестирањето и усогласувањето на протоколот за размена на податоците со Министерството за внатрешни работи. Во досегашното упатство, најавени се пристап преку еИД, шестцифрен ПИН и додавање документ со неговиот број и датумот на издавање.
Проектот, сепак, не е нов. Министерството ја претстави апликацијата уште во октомври 2025 година, кога најави дека првата финална верзија ќе биде достапна до крајот на таа година. Речиси една година подоцна, промоцијата повторно се најавува за октомври.
Првото неодговорено прашање е точниот датум на пуштање. Не е познато дали апликацијата ќе стане достапна за сите веднаш по промоцијата, дали ќе се воведува постепено и кои услови ќе треба да ги исполнат граѓаните. Не се именувани ниту двете електронски услуги што ќе бидат понудени во првата верзија. Упатството за тестирање прикажува пристап до образецот М1/М2, но не е потврдено дали токму тој ќе биде дел од официјалниот пакет.
Второто и најважно прашање е дали електронските документи ќе имаат иста правна сила како физичките. Важечкиот Закон за личната карта предвидува дека полнолетниот граѓанин е должен да ја носи личната карта и да ја покаже на барање на овластено службено лице. Законот за безбедност на сообраќајот, пак, бара возачот кај себе да има важечка возачка дозвола. Не е објаснето дали прикажувањето на документите во апликацијата ќе се смета за исполнување на овие обврски или ќе бидат потребни законски измени.
Третото прашање е каде ќе се прифаќаат дигиталните документи. Јавноста сè уште нема одговор дали тие ќе важат при полициска контрола, во банки, кај нотари, во пошти, пред државните институции или при преминување граница. За практична употреба ќе биде потребен и механизам преку кој службеното лице ќе може да ја провери автентичноста и важноста на документот во реално време.
Четвртото прашање е што ќе се случува без интернет, со испразнета батерија или при технички прекин. Не е познато дали документите ќе можат безбедно да се прикажат офлајн и дали системот ќе има резервен начин за проверка.
Петтото прашање се безбедноста и приватноста. Министерството соопшти дека се работи на заштитата и чувањето на податоците, но не се објавени детални информации за тоа каде ќе се чуваат документите, како ќе се блокира пристапот при изгубен или украден телефон и дали ќе биде можно далечинско одјавување. Нема јавно објавена ниту посебна процена на влијанието на апликацијата врз заштитата на личните податоци.
До официјални одговори од Министерството за дигитална трансформација и МВР, потврдено е дека во октомври се подготвува промоција на електронските верзии на документите. Не е потврдено дека тие веднаш и во секоја ситуација ќе ги заменат физичките лични карти и возачки дозволи.
