Ќе попушти ли Владата по масовниот протест во Загреб за опасниот отпад?

Масовен протест во Загреб собра десетици илјади граѓани од цела Хрватска, кои побараа Владата итно да го отстрани опасниот отпад од околината на Госпиќ. Организаторите ѝ дадоа 20 дена да претстави целосен план за санација и три месеци да отстрани најмалку 33.000 тони закопан отпад.

Протестот под името „Чекори за Лика, чекори за Хрватска“ почна кај Главната железничка станица, по што големата колона се упати кон плоштадот „Бан Јосип Јелачиќ“. Според хрватските медиуми и Ројтерс, станува збор за еден од најмасовните протести одржани во Хрватска во последните неколку години.

Граѓани пристигнаа со автобуси од Лика, Сплит и други делови на земјата. Во центарот на Загреб се приклучија и бројни јавни личности, меѓу кои Раде Шербеџија и Северина, како и претставници на повеќе граѓански и еколошки организации.

Причината за протестот се десетиците илјади тони незаконски одложен отпад откриен на подрачјето на Госпиќ. Хрватските власти проценуваат дека на локациите има меѓу 34.000 и 37.000 тони отпад, од кој значителен дел бил донесен од Италија во 2023 и 2024 година.

Еколошките организации тврдат дека меѓу материјалите има медицински и индустриски отпад кој ги загрозува почвата, воздухот и подземните води. Од Владата бараат независна процена на ризикот и долгорочно следење на загадувањето од стручни лица кои не се поврзани со надлежните институции.

Организаторите испорачаа седум барања. Покрај планот за санација и отстранувањето на 33.000 тони отпад, тие бараат депонијата „Ракитовац“ да влезе во националниот план за управување со отпад, сите познати црни точки да добијат рокови и финансиска рамка, а увозот на отпад привремено да биде забранет.

Премиерот Андреј Пленковиќ претходно соопшти дека е избран изведувач за првата фаза од расчистувањето. Потпретседателот на Владата, Томо Медвед, изјави дека институциите постапуваат законски и систематски, додека организаторите сметаат дека реакцијата доаѓа предоцна и без доволно јасна динамика.

На плоштадот се слушаа повици за политичка одговорност и пораки дека Госпиќ и Лика не смеат да станат депонија за странски отпад. Официјалниот дел од протестот заврши откако организаторите јавно ги прочитаа барањата и роковите упатени до Владата.