Skip to content
Илјадници граѓани од цела Кина се собраа во родното место на Мао Це Тунг, градот Шаошан во провинцијата Хунан, за да му оддадат почит на основачот на модерната кинеска држава по повод 50-годишнината од неговата смрт. На денот на годишнината, плоштадот со неговата бронзена биста беше преплавен со цвеќиња, знамиња и насобрани поддржувачи кои пееја револуционерни песни и се поклонуваа пред споменикот. Настанот покажува дека и половина век по неговото заминување на 9 септември 1976 година, симболиката на Мао останува длабоко врежана во кинеското општество.
Масовни собири и редици граѓани се забележани и во главниот град Пекинг, каде што бројни посетители чекаа со часови за да влезат во мавзолејот на плоштадот Тјенанмен. Таму сè уште почива балсамираното тело на некогашниот лидер, под погледот на познатиот огромен портрет поставен на влезот од Забранетиот град. Официјален Пекинг ја одржува оваа иконографија присутна на секој чекор, па така ликот на Мао продолжува да стои на банкнотите и во официјалните партиски документи.
Историчарите ширум светот потсетуваат дека владеењето на Мао остави двојно и длабоко поделено наследство, кое и денес предизвикува остри дебати. Од една страна, тој се смета за државник кој стави крај на децениските граѓански војни, ја обедини земјата и ги постави основите за масовно описменување и основна здравствена заштита. Од друга страна, неговите радикални економски и општествени експерименти, како што беа кампањата „Големиот скок напред“ и Културната револуција, однесоа десетици милиони човечки животи поради масовен глад, политички прогони и сурова репресија.
Официјалната проценка на Комунистичката партија на Кина, формулирана уште на почетокот на 1980-тите години, гласи дека Мао бил седумдесет проценти во право и триесет проценти во грешка. Актуелниот претседател Си Ѓинпинг во своите говори редовно нагласува дека модерната Кина не може да го поништи периодот пред економските реформи, ниту пак реформите смеат да го поништат придонесот на основачите на републиката. На тој начин, партискиот врв одржува континуитет што служи за зачувување на внатрешната политичка стабилност.
За странските набљудувачи и геополитичките аналитичари, засилениот национален фокус врз историските симболи не е само чин на носталгија, туку сигнал за надворешна цврстина. Во време на затегнати трговски и политички односи меѓу Истокот и Западот, Пекинг ја користи фигурата на Мао како симбол на национален суверенитет и отпор кон надворешните притисоци.
Како што истакнува политичкиот аналитичар Кери Браун од Институтот Лау при Кралскиот колеџ во Лондон, „наследството на Мао останува темел врз кој денешното кинеско раководство гради порака за силна и независна држава, испраќајќи директен сигнал кон светските сили дека Кина нема да отстапи од својот зацртан пат“. Ова покажува дека внатрешните комеморации во Пекинг носат порака што има директен одек и врз актуелните глобални релации.
