Зошто Трамп им забрани влез во Белата куќа на три големи медиуми?

Трамп им забрани влез во Белата куќа на новинари од CNN, MS NOW и „Политико“, а мерката почна да се спроведува во саботата, на 19 септември, кога на нивни репортери им беа деактивирани или одземени новинарските акредитации. Американскиот претседател го оправда потегот со тврдењето дека овие медиуми објавуваат „лажни вести“ и намерно известуваат негативно за него, без да наведе конкретен текст или прилог што ја предизвикал забраната.

Новинарката на CNN, Бетси Клајн, дописничката на MS NOW, Акајла Гарднер, и репортерката на „Политико“, Шајен Хаслет, во саботата не добиле дозвола да влезат во комплексот на Белата куќа. Според Асошиејтед прес, нивните пропусници биле деактивирани или одземени од припадници на Тајната служба.

Гарднер изјави дека службеник побарал да му ја предаде акредитацијата и ѝ кажал дека таа е деактивирана. Кога побарала објаснување, добила одговор дека одлуката била донесена „од повисоко ниво“. „Политико“ потврди дека на неговата новинарка ѝ бил одземен пропусникот за пристап до Белата куќа.

Но, зошто Трамп ги избра токму овие три медиуми?

Претседателот не ја поврза забраната со една конкретна статија, телевизиски прилог или новинарско прашање. Тој рече дека одлуката е резултат на нивното известување во изминатите години, обвинувајќи ги дека намерно објавуваат негативни содржини и шират, како што ги нарекува, „лажни вести“.

Трамп порача дека медиумите можат да продолжат да објавуваат такви содржини, но дека тој не мора да им дозволи пристап до Белата куќа. Забраната ја објави како мерка што стапува во сила веднаш, а потоа најави дека слични ограничувања би можеле да бидат воведени и за други редакции.

CNN објави дека дел од вработените во Белата куќа, вклучително и претставници од службата за односи со медиумите, биле изненадени од соопштението. Според извор на телевизијата, тие се обидувале да утврдат како забраната ќе се спроведува, дали ќе важи за редовните акредитации, патувањата на претседателот и пристапот до настаните во Овалната соба.

Самиот Трамп пред новинарите призна дека не е сигурно дали забраната ќе опстои пред судовите. Тој оцени дека исходот би можел да зависи од судијата што би го разгледувал случајот.

Трите медиуми ги отфрлија обвинувањата и најавија дека ќе ги бранат правата на своите новинари. CNN соопшти дека стои зад известувањето на својата екипа од Белата куќа, додека MS NOW и „Политико“ најавија дека ќе ги преземат потребните чекори за заштита на правата гарантирани со Првиот амандман на американскиот Устав.

Правните експерти предупредуваат дека администрацијата не може да им дозволува пристап само на медиумите чие известување му одговара на претседателот. Како важен преседан се наведува судската одлука „Шерил против Најт“ од 1977 година, според која Белата куќа не смее произволно да одбива новинарски акредитации без образложение и соодветна постапка.

Трамп веќе влегуваше во слични конфликти со медиумите. Во 2018 година му беше одземена акредитацијата на тогашниот дописник на CNN, Џим Акоста, но федерален суд нареди таа да му биде вратена. Во 2025 година администрацијата го ограничи пристапот на Асошиејтед прес до дел од претседателските настани откако агенцијата одби да го користи името „Американски Залив“ за Мексиканскиот Залив.

Здружението на дописниците од Белата куќа ја осуди новата забрана, нагласувајќи дека уставната заштита на медиумите не зависи од тоа дали претседателот го одобрува нивното известување. Засега не е познато колку долго ќе трае мерката, дали ќе опфати и други редакции и кога спорот ќе се пресели пред американските судови.