Македонската железница располага со земјиште и инфраструктурни објекти вредни стотици милиони евра, но ревизорите откриваат дека голем дел од овој државен имот не е соодветно евидентиран во катастарот или за него недостасуваат имотни листови. Додека јавноста слуша за милионските загуби и дотраените пруги, ревизијата за 2024 година отвора уште едно прашање: колку државата навистина има уредна документација за имотот со кој управува железницата?
Според Државниот завод за ревизија, за земјиште со книговодствена вредност од 7,22 милијарди денари, односно приближно 117 милиони евра, не се обезбедени имотни листови.
Уште позагрижувачки е податокот дека 91 отсто од градежните објекти што претставуваат линиска железничка инфраструктура, со вредност од 12,77 милијарди денари, не се евидентирани во катастарот на инфраструктурни објекти.
За 88 отсто од останатите градежни објекти претпријатието нема имотни листови со кои би го докажало запишаното право на сопственост.
Овие наоди не се доказ дека имотот е изгубен или незаконски присвоен. Но отвораат сериозни прашања за правната сигурност, управувањето и контролата врз јавниот имот.
Ревизорскиот извештај покажува и дека проблемите со имотната евиденција се само дел од пошироките слабости во работењето на Железници – Инфраструктура. Претпријатието располага и со материјали набавени пред 15 години што воопшто не биле искористени, додека значителен дел од залихите се постари од 2019 година.
Во вакви услови, прашањето не е само колку пари губи железницата секоја година, туку и кој ја контролира вредноста на имотот со кој располага и зошто со години не се обезбедени потребните документи.
Ревизорските наоди отвораат и прашање за одговорноста на досегашните раководства, но и за обврската на сегашното раководство да воспостави целосна и проверлива евиденција на државниот железнички имот.
Милионски загуби и долгови – железницата тоне во финансиски проблеми
Проблемите со имотната евиденција се случуваат во период кога железничкиот систем се соочува со сериозна финансиска криза. Според ревизорските извештаи за 2024 година, акумулираните загуби на двете државни претпријатија, Железници – Инфраструктура и Железници – Транспорт, заедно достигнуваат приближно 186 милиони евра.
Ова не е загуба направена во една година, туку финансиски товар создаван во подолг период, кој ја ограничува можноста за модернизација и нормално функционирање на железницата.
Ревизорските наоди укажуваат на проблеми со ликвидноста, наталожени обврски и зависност од државна финансиска поддршка. На тој начин, загубите на јавните претпријатија не остануваат само во нивните финансиски извештаи, туку создаваат и дополнителен притисок врз јавните финансии.
Парадоксот е што државата располага со железничка инфраструктура и земјиште со огромна книговодствена вредност, а претпријатието истовремено бележи загуби и нема целосна документација за значителен дел од имотот што го евидентира.
Ревизорскиот извештај покажува и дека проблемите со имотната евиденција се само дел од пошироките слабости во работењето на Железници – Инфраструктура. Претпријатието располага и со материјали набавени пред 15 години што воопшто не биле искористени, додека значителен дел од залихите се постари од 2019 година.
Во вакви услови, прашањето не е само колку пари губи железницата секоја година, туку и кој ја контролира вредноста на имотот со кој располага и зошто со години не се обезбедени потребните документи.
Ревизорските наоди отвораат и прашање за одговорноста на досегашните раководства, но и за обврската на сегашното раководство да воспостави целосна и проверлива евиденција на државниот железнички имот.

