Нова серија закани за поставени бомби предизвика безбедносни проверки, пренасочување авиони и нарушување на авиосообраќајот низ Европа. Меѓу последните инциденти е летот од италијанскиот град Пескара кон белгискиот аеродром Шарлроа, каде што во тоалетот на авионот била пронајдена порака со зборот „бомба“. Иако проверките потврдиле дека станува збор за лажна тревога, случајот е дел од поширока серија закани што само во четвртокот погодиле најмалку 20 европски летови.
Авионот на компанијата „Рајанер“, кој полетал од Пескара кон Белгија, бил предмет на итна безбедносна постапка откако во санитарниот дел на леталото била откриена сомнителната порака. Според италијанските медиуми, безбедносната тревога била активирана во 13:13 часот, а информацијата ја потврдила и прес-службата на аеродромот Шарлроа.
По пристигнувањето на авионот, патниците биле постепено симнати од леталото, по што следувале детални проверки. На терен биле ангажирани полициски екипи и специјално обучени кучиња за откривање експлозивни средства. Биле прегледани авионот, патниците и целиот багаж.
По завршувањето на контролите, надлежните служби соопштиле дека не биле пронајдени експлозиви ниту други опасни предмети. Со тоа било потврдено дека заканата била лажна и дека немало непосредна опасност за патниците.
Од Варшава до Брисел – нови закани во ист ден
Инцидентот на летот од Пескара не бил единствен во Белгија. Претходно во текот на денот, закана за поставена бомба била пријавена и за авион на полската компанија ЛОТ, кој сообраќал од Варшава кон Брисел.
Леталото безбедно слетало на аеродромот Брисел-Завентем, каде што биле спроведени дополнителни полициски проверки. Не биле откриени сомнителни предмети, а надлежните служби утврдиле дека нема потврдена безбедносна закана.
Според европските медиуми, слични инциденти биле регистрирани и на летови поврзани со Италија, Полска, Бугарија, Романија, Австрија и Чешка.
Дел од авионите биле пренасочени кон други аеродроми, додека кај други проверките биле извршени по редовното слетување.
Авиони пренасочувани, ангажирани и воени сили
Еден од посериозните инциденти се случил на лет на „Ер Лингус“ од Даблин кон Рим. По добиена закана, авионот бил пренасочен кон француската воена воздухопловна база Евре, каде што биле ангажирани специјализирани служби за проверка на леталото.
Француските власти испратиле и борбени авиони, а по слетувањето биле преземени дополнителни истражни мерки. И во овој случај не биле пронајдени експлозивни средства.
Во Чешка, четири авиони што летале кон Прага добиле закани, но сите слетале безбедно. Полицијата извршила проверки и не открила опасни предмети.
Во Романија, пак, надлежните служби реагирале по закана за авион што пристигнувал од Милано со 182 патници и седум членови на екипажот.
Безбедносни постапки биле активирани и на други европски аеродроми, при што дел од операциите биле привремено ограничени за да се овозможи проверка на пријавените закани.
Најмалку 28 летови погодени за една недела
Според британски „Гардијан“, најмалку 28 авиони биле предмет на безбедносни тревоги или пренасочувања од почетокот на неделата, од кои најмалку 20 случаи се регистрирани во четвртокот.
Меѓу погодените авиокомпании се „Рајанер“, „Визер“, „Ер Лингус“, „Финер“, „Изиџет“, ЛОТ и „Егеан ерлајнс“.
Италијанските аеродроми особено често се појавуваат во пријавените случаи, додека меѓу погодените дестинации се и Софија, Милано, Рим, Прага, Брисел и Варшава.
Досегашните проверки не откриле експлозивни направи во авионите што биле предмет на пријавите. Сепак, секоја закана бара активирање на безбедносните процедури, ангажирање специјализирани екипи и проверка на патниците, багажот и леталото.
Тоа создава дополнителни трошоци за авиокомпаниите и аеродромите, како и доцнења што можат да се пренесат и на следните летови.
Кој стои зад заканите?
Иако сите досега проверени пријави се покажале како лажни, европските истражни органи сè уште немаат утврдено дали станува збор за меѓусебно поврзани инциденти или за одделни случаи.
Големиот број закани во краток временски период го отвора прашањето дали целта е намерно нарушување на европскиот авиосообраќај.
Безбедносни експерти предупредуваат дека и лажните закани можат да предизвикаат значителни последици. Тие ги принудуваат аеродромите да ги активираат најстрогите процедури, ги ангажираат полициските и безбедносните капацитети и создаваат неизвесност кај патниците.
Европскиот комесар за транспорт Апостолос Цицикостас оцени дека е прерано да се утврди дали инцидентите се поврзани, нагласувајќи дека заканите насочени кон цивилното население се неприфатливи.
Засега нема потврдени информации дека зад заканите стои конкретна организација или држава.
Европските истражни и воздухопловни служби продолжуваат со размена на информации и проверка на потеклото на заканите.
Случајот со пораката „бомба“ на летот од Пескара кон Брисел покажува колку малку е потребно за да се активира сложен безбедносен механизам. Еден збор оставен во авионски тоалет бил доволен за да се спроведе целосна проверка на леталото, патниците и багажот.
Иако во ниту еден од досега проверените случаи не е утврдена вистинска експлозивна опасност, серијата инциденти ја стави европската авијација пред нов предизвик: како да се одржи нормалниот авиосообраќај без компромиси во безбедноста на патниците.

