Skip to content
Субвенциите можат да му помогнат на земјоделецот да купи семе, ѓубриво, средства за заштита или нова опрема. Но, парите сами по себе не гарантираат подобар принос. За тоа се потребни знаење, правилно планирање и навремени одлуки.
Токму затоа земји како Словенија, Србија и Хрватска, покрај финансиската поддршка, имаат организирани системи преку кои земјоделците добиваат стручни совети за производството.
Словенија – стотици советници им помагаат на земјоделците
Во Словенија земјоделците имаат на располагање мрежа од стотици советници, организирана преку Земјоделско-шумарската комора (KGZS). Тие помагаат при изборот на производствени технологии, планирањето на вложувањата, подобрувањето на економичноста и користењето на мерките за поддршка.
На овој начин, земјоделците добиваат стручна помош не само при користењето на субвенциите, туку и при носењето одлуки што директно влијаат врз производството и трошоците.
Србија – советодавни служби директно на терен
Во Србија функционираат земјоделски советодавни и стручни служби кои работат со производителите преку теренски посети, обуки и практични демонстрации.
Нивната задача не е само да информираат за достапните мерки, туку и да помогнат во примената на современи производствени практики.
Ваквата поддршка им овозможува на земјоделците полесно да дојдат до стручни информации и да ги применат во секојдневното работење.
Хрватска – 230 советници во 117 канцеларии
Хрватска има развиена јавна советодавна служба во рамките на Министерството за земјоделство.
Според анализата на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), системот опфаќа 230 советници во 117 канцеларии, а земјата работи и на проширување на стручната поддршка преку приватни советници.
Целта е земјоделците да имаат пристап до знаење и практични совети што ќе им помогнат подобро да ги планираат вложувањата и да ја зголемат економската исплатливост на производството.
Зошто субвенциите не се доволни без стручен совет?
Заедничката идеја е едноставна: не е доволно земјоделецот да добие пари, важно е да знае како најдобро да ги вложи.
На пример, ако земјоделецот купи ѓубриво без претходно да знае што ѝ недостига на почвата, може да потроши повеќе отколку што е потребно, а да не добие подобар принос.
Ако задоцни со заштитата на растенијата, дел од вложувањето може да биде загрозен од болести и штетници.
Агрономот може да помогне таквите одлуки да се носат врз основа на анализи и состојбата на теренот, наместо само според претходното искуство или препораките при купување препарати.
Стручниот совет може да значи помалку непотребни трошоци, подобро искористување на ресурсите и поголема сигурност во производството.
Каде е Македонија во оваа приказна?
И Македонија има јавни советодавни служби и законска рамка за земјоделско советување. Но, клучно е колку земјоделците во практиката добиваат навремена, индивидуална и континуирана стручна поддршка, особено кога одлучуваат за вложувања што можат да ја одредат целата производствена сезона.
Важен е и интересот на самите земјоделци. Колку порано и почесто бараат помош од агрономи и стручни лица што ги познаваат земјоделските култури, толку поголеми се можностите навреме да ја добијат потребната поддршка, да произведат поквалитетни производи и да постигнат подобри откупни цени.
Стручната помош не треба да се бара дури кога ќе се појави болест, ќе се намали приносот или ќе настане финансиска загуба.
Нејзината најголема вредност е во навременото планирање, препознавањето на ризиците и спречувањето на грешките пред тие да станат скапи.
Искуствата од регионот покажуваат дека финансиската помош и стручниот совет не се замена еден за друг. Напротив, кога се поврзани, а земјоделците активно ја бараат и користат стручната поддршка, се создаваат подобри услови за рационални вложувања, поквалитетно производство и поголема економска исплатливост на земјоделскиот труд.
