Skip to content
Ниту еден од 110-те учесници во ново европско истражување немал крв без траги од анализираните „вечни хемикалии“. Кај околу четвртина, збирната концентрација на четири добро проучени ПФАС-соединенија била над здравствената референтна вредност. Научниците, сепак, предупредуваат дека малиот примерок не ја претставува целата европска популација.
Тестирањето опфатило доброволци од девет европски земји, а го нарачала групата Зелени/Европска слободна алијанса во Европскиот парламент. Податоците ги толкувале истражувачи од Слободниот универзитет во Амстердам.
ПФАС е назив за голема група синтетички соединенија што многу тешко се разградуваат во животната средина. Оттука доаѓа и името „вечни хемикалии“. Преку загадената вода и храната можат да стигнат и во човечкиот организам.
Посебно внимание привлекла трифлуороцетната киселина, позната како ТФА, која била откриена кај сите учесници. Нејзината медијанска концентрација била 4,6 пати повисока од збирот на четирите споредувани ПФАС-соединенија. ТФА настанува, меѓу другото, при разградување на одредени пестициди, средства за ладење и други флуорирани соединенија. За нејзините ефекти врз човечкото здравје сè уште има ограничени сознанија.
Кај 27 од 110 испитаници, збирот на соединенијата ПФОА, ПФОС, ПФНА и ПФХксС го надминал референтниот праг од 6,9 нанограми на милилитар. Надминувањето на оваа вредност не е дијагноза и не значи дека лицето сигурно ќе се разболи, туку укажува на изложеност што заслужува внимание од здравствен аспект.
Во хрватскиот дел од примерокот, според податоците што ги објави „Индекс“, прагот го надминале шест од десет тестирани лица. Седуммина биле од Госпиќ, а кај петмина од нив биле измерени вредности над прагот. Со ова истражување, меѓутоа, не е утврдена врска меѓу нивните резултати и тамошното одлагалиште отпад.
По објавувањето на наодите, Зелените побараа пошироко ограничување на ПФАС во ЕУ и примена на принципот „загадувачот плаќа“ при чистењето на загадените подрачја. Барањето ги опфаќа и ТФА и соединенијата од чие разградување таа настанува.
