Skip to content
Експертите за податоци, сајбер-безбедноста и здравствените работници се меѓу професиите за кои се очекува силен раст на вработеноста во следната деценија. Новите проекции на американското Биро за статистика на трудот (BLS) покажуваат дека значајни можности ќе има и во обновливите извори на енергија, но брзиот раст не секогаш оди заедно со највисоките плати.
Проекциите се однесуваат на американскиот пазар за периодот од 2025 до 2035 година. Наведените заработувачки се медијални годишни износи за 2025 година, а не очекувани плати во 2035 година. Медијалната заработувачка значи дека половина од вработените заработуваат помалку, а половина повеќе од наведениот износ.
На врвот според очекуваниот процентуален раст се медицинските сестри и техничари со напредни клинички овластувања, познати во САД како nurse practitioners. За нив се предвидува зголемување на вработеноста од 41 процент. Станува збор за професија со дополнително образование и надлежности што не се идентични со оние на медицинските сестри во македонскиот здравствен систем.
Раст се очекува и кај лекарските асистенти и менаџерите на здравствени установи. Стареењето на населението и зголемената потреба од третман на хронични заболувања се меѓу главните причини за проширувањето на здравствените услуги. BLS предвидува приватното здравство и социјалната заштита да создадат над 2,2 милиони дополнителни работни места до 2035 година.
Во технологијата се издвојуваат научниците за податоци, истражувачите во компјутерските науки и аналитичарите за информациска безбедност. Развојот на вештачката интелигенција, обработката на податоци и заштитата на дигиталните системи ја зголемуваат потребата од овие вештини.
Дел од професиите со високи заработувачки и значителен очекуван раст се:
| Професија | Проектиран раст на вработеноста, 2025–2035 | Медијална годишна заработувачка во САД, 2025 |
|---|---|---|
| Медицински сестри и техничари со напредни клинички овластувања | 41% | 132.300 долари |
| Научници за податоци | 34,6% | 120.230 долари |
| Менаџери на здравствени установи и услуги | 24,2% | 123.860 долари |
| Истражувачи во компјутерските и информациските науки | 21,8% | 140.300 долари |
| Лекарски асистенти | 21,1% | 135.880 долари |
| Аналитичари за информациска безбедност | 21% | 129.180 долари |
| Менаџери на компјутерски и информациски системи | 15,8% | 175.140 долари |
Извор: Американско биро за статистика на трудот. Табелата е избор на професии, а не ранг-листа на најплатените работни места.
Обновливата енергија исто така отвора можности. За инсталатерите на соларни фотоволтаични системи се предвидува раст од 36,5 проценти, а за сервисерите на ветерни турбини од 29,5 проценти. Нивните медијални годишни заработувачки, сепак, изнесуваат 53.140 и 64.120 долари — под прагот од 75.000 долари наведен во првичниот избор на добро платени професии.
Притоа, висок процент не значи и најголем број нови работни места. Бидејќи овие две професии во енергетиката имаат релативно мал број вработени, заедно би додале помалку од 15.000 работни места во следната деценија.
Истовремено, автоматизацијата ќе ја намалува потребата од дел од рутинските задачи. BLS предвидува пад на вработеноста од четири проценти кај канцелариските и административните помошни професии, каде што дигиталните алатки и вештачката интелигенција преземаат сè повеќе повторливи активности.
За читателите во Македонија, американските проекции се показател за насоката во која се развиваат одредени дејности, но не и прогноза за домашните плати или слободните работни места. При изборот на професија, покрај очекуваниот раст, важни се потребното образование, лиценците, можностите за работа и условите на конкретниот пазар.
