Цените на становите во крајбрежната зона Рана е Хедхун, кај Шенѓин, достигнуваат до 2.700 евра за квадратен метар. При таква цена, стан од 60 квадратни метри би чинел 162.000 евра, пред дополнителните трошоци за купување и опремување.
Според пазарните процени објавени на 11 октомври, становите во подрачјето на Лежа поскапеле во просек за околу 10% во последните две години. Во одделни крајбрежни зони, меѓу кои Рана е Хедхун, растот достигнувал до 20%. Станува збор за процени од пазарот на недвижности, а не за официјална статистика за цените на сите склучени купопродажби.
Од 900 евра во Лежа до 2.700 евра покрај морето
Разликите меѓу локациите се големи. Во градот Лежа се наведуваат цени од 900 до 1.000 евра за квадратен метар, а во крајбрежните зони Куне и Тале од 1.600 до 1.700 евра. Во центарот на Шенѓин цените достигнуваат до 1.800 евра, додека во Рана е Хедхун се наведува горна цена од 2.700 евра.
Следната пресметка покажува колку би чинеле станови со различна површина според наведените цени:
| Локација и цена за квадратен метар | Стан од 40 м² | Стан од 60 м² | Стан од 80 м² |
|---|---|---|---|
| Лежа: 900–1.000 евра | 36.000–40.000 евра | 54.000–60.000 евра | 72.000–80.000 евра |
| Центарот на Шенѓин: при 1.800 евра | 72.000 евра | 108.000 евра | 144.000 евра |
| Рана е Хедхун: при 2.700 евра | 108.000 евра | 162.000 евра | 216.000 евра |
Пресметките се илустративни. За Шенѓин и Рана е Хедхун е употребена највисоката наведена цена, која не важи за секој стан во тие зони.
Цената во огласот не е секогаш конечната цена
Износот што го бара продавачот може да се разликува од цената договорена при купопродажбата. Врз неа влијаат положбата на станот, погледот кон морето, оддалеченоста од плажата, квалитетот на градбата и документацијата.
Дека во истата зона има различни понуди покажува и јавен оглас за стан во изградба во Рана е Хедхун, во кој е наведена цена од 1.800 евра за квадратен метар. Тоа е поединечна понуда, која не може да се земе како просек за целото подрачје.
Купувачот треба да провери и која површина ја плаќа: само внатрешниот простор или вкупна површина што вклучува балкон и делови од заедничките простории. Иста цена за квадратен метар може да значи различна вредност ако основата за пресметката не е иста.
Купувачите од странство се значаен дел од пазарот
Локалните пазарни процени го поврзуваат интересот за крајбрежните станови со туризмот, подобрувањето на инфраструктурата и побарувачката од купувачи од странство. Становите се купуваат и за личен престој и за изнајмување.
Поширока слика дава Банката на Албанија. Според нејзиното истражување, околу 20% од пријавените продажби на станови во првата половина од 2026 година биле на купувачи што не живеат во Албанија, наспроти околу 25% во претходното полугодие. Оваа категорија може да опфаќа и албански иселеници. Податокот не го покажува бројот на македонски купувачи ниту нивниот удел во конкретни крајбрежни места.
Колкав приход е потребен од изнајмување?
Повисоката куповна цена бара и поголем приход за вложувањето да се оправда.
Ако купувачот, само како пример, постави цел годишниот приход по одбивањето на трошоците и даноците да изнесува 5% од куповната цена, пресметката за стан од 60 квадратни метри би изгледала вака:
| Куповна цена | Потребен годишен приход по трошоци и даноци |
|---|---|
| 60.000 евра | 3.000 евра |
| 108.000 евра | 5.400 евра |
| 162.000 евра | 8.100 евра |
Ова е математички пример, а не процена за очекуваната заработка.
Да претпоставиме дека станот се издава 100 ноќевања годишно, по просечна цена од 80 евра. Вкупниот приход би изнесувал 8.000 евра. Од него треба да се одземат данокот, провизиите, чистењето, одржувањето, сметките и поправките.
Албанската даночна управа наведува стапка од 15% за приходите од изнајмување станови кај физички лица. Применливиот начин на оданочување треба да се провери според статусот на сопственикот и начинот на издавање.
Албанската Државна агенција за катастар овозможува добивање официјални информации за имот преку соодветните услуги на порталот „е-Албанија“. Таа проверка е значаен дел од подготовката за купување.
Цената за квадратен метар е само почеток на пресметката. За купувачот се пресудни вкупниот трошок, уредната сопственост и приходот што станот реално може да го донесе.

