Skip to content
Научниците со астрономски пресметки го идентификуваа небото што најверојатно го инспирирало Винсент ван Гог да ја наслика „Ѕвездена ноќ“, едно од најпознатите дела во историјата на уметноста. Според новото истражување, станува збор за небото над францускиот Сен Реми де Прованс, околу 22 јули 1889 година.
Истражувањето, објавено во научното списание Scientific Reports, се обидува да одговори на прашање што со децении ги интересира историчарите на уметноста: дали прочуеното ноќно небо на Ван Гог е плод на неговата имагинација или е инспирирано од вистински астрономски појави?
Со помош на астрономски пресметки, истражувачите ги анализирале положбите на Месечината, Венера и ѕвездите што можеле да се видат над Сен Реми во летото 1889 година. Резултатите покажале дека распоредот на небесните тела околу 22 јули значително се совпаѓа со елементите прикажани на сликата.
Особено внимание привлекла полумесечината, чија форма и положба не одговараат целосно на небото во јуни 1889 година, кога традиционално се смета дека е создадено делото. Истражувачите утврдиле дека јулското небо нуди поубедливо астрономско објаснување.
Во анализата биле земени предвид и положбата на Венера, распоредот на неколку ѕвезди и можниот поглед што сликарот го имал од околината на установата во која престојувал. Научниците ја посетиле и локацијата во Франција за да ги споредат астрономските пресметки со вистинскиот пејзаж.
Ван Гог ја насликал „Ѕвездена ноќ“ за време на престојот во психијатриската установа во Сен Реми де Прованс, каде што доброволно се сместил во мај 1889 година. Во тој период создал голем број дела инспирирани од природата, околните пејзажи и погледот од неговата соба.
Сепак, новото истражување не значи дека сликата претставува фотографски точна репродукција на една конкретна ноќ. Ван Гог ја создавал во ателје, комбинирајќи набљудувања, сеќавања и сопствен уметнички израз. Препознатливите вртлози на небото, интензивните бои и драматичното движење остануваат дел од неговата уметничка интерпретација.
Истражувачите посочуваат дека нивните резултати претставуваат аргументирана хипотеза, а не конечен доказ за точниот датум на кој Ван Гог го набљудувал небото.
„Ѕвездена ноќ“ денес се чува во Музејот на модерна уметност во Њујорк и важи за едно од најпрепознатливите дела на постимпресионизмот.
Повеќе од 130 години по нејзиното создавање, сликата продолжува да отвора нови прашања. Овојпат, науката нуди можен одговор за вистинското небо што стои зад едно од најпознатите уметнички дела во светот.
