Skip to content
Изборите во Србија предизвикуваат интерес и во Македонија, каде што на социјалните мрежи се забележува поддршка за студентското движење кое му се спротивставува на Александар Вучиќ. Но, зад навивањето за студентите се отвора и пошироко прашање: дали дел од македонските граѓани во српскиот политички бунт ги препознаваат и сопствените очекувања за промена?
Српските избори одамна ја надминаа рамката на вообичаена пресметка меѓу власта и опозицијата. Студентското движење, кое се разви по трагедијата во Нови Сад, прерасна во политичка сила што го доведе во прашање долгогодишниот модел на владеење на Вучиќ. Неговата најголема политичка предност е токму тоа што не произлезе од традиционалните опозициски партии, туку од граѓански протест и барања за одговорност.
Таквиот развој на настаните има одек и во Македонија. Поддршката за српските студенти не е нова. Уште во декември 2024 година македонски студенти и активисти организираа собир пред српската амбасада во Скопје, солидаризирајќи се со нивните барања.
Денес, кога студентското движење се обидува да ја претвори протестната енергија во изборна победа, таа солидарност добива и политичка димензија.
Во Македонија, каде што незадоволството од партизацијата, корупцијата и функционирањето на институциите е постојана тема во јавноста, српските студенти претставуваат пример дека политички предизвик може да дојде и надвор од воспоставените партиски структури.
Во поддршката се вклучи и лидерот на СДСМ, Венко Филипче, кој јавно застана зад студентите, а односот на премиерот Христијан Мицкоски кон Вучиќ го оцени како потчинет. Со тоа, српската изборна пресметка доби и директна рефлексија врз домашните политички односи.
Сепак, поддршката што е видлива на социјалните мрежи не може да се изедначи со расположението на целото македонско општество. Ниту, пак, секој што навива за студентите во Србија нужно поддржува одредена опозициска партија во Македонија.
Токму тука лежи најинтересниот политички парадокс. Граѓаните можат да посакуваат промена, а истовремено да немаат доверба во партиите што треба да ја понудат. Српските студенти успеаја да мобилизираат дел од незадоволството токму затоа што настапија како алтернатива на постојниот политички систем, а не само како уште една опозициска опција.
Затоа, изборите во Србија се следат со внимание и од другата страна на границата. Не само поради тоа кој ќе управува со Белград, туку и поради одговорот на едно пошироко прашање: може ли граѓанското незадоволство да прерасне во политичка сила способна да ја смени власта?
Ако студентите успеат, нивната победа ќе има симболично значење и надвор од Србија. Ако не успеат, останува фактот дека покажаа колку сериозно може да биде предизвикана една долго воспоставена власт.
