Skip to content
Европската Унија подготвува клаузули со кои во најтешките случаи би можела привремено да го суспендира правото на глас на нова членка во Советот на ЕУ. Црна Гора е првата земја за чиј пристапен договор се разгледуваат овие одредби. Според „Еуроњуз“, Подгорица не е повикана да достави преговарачка позиција за нив, додека земјите членки веќе го усогласуваат својот став.
Европската комисија го испратила првиот нацрт до членките во октомври. Ирското претседателство со Советот на ЕУ се обидува да постигне договор на ниво на амбасадори веќе следната недела. Дотогаш, Подгорица може да се обиде да влијае врз текстот преку разговори со владите на членките. Меѓу нив сè уште има разлики. Италија бара мерките да бидат пропорционални и приспособени за секоја земја, додека Холандија се залага за ист пристап кон сите кандидати.
Кога би можело да се суспендира правото на глас
Според „Еуроњуз“, Комисијата предложила клаузулата да може да се активира во првите 15 години по зачленувањето. Мерки би можеле да се преземат при сериозно кршење на темелните вредности на ЕУ или на обврската за лојална соработка. Суспензијата на правото на глас е предвидена за најтешките случаи. Рокот и начинот на одлучување сè уште се предмет на расправа.
Претходните пристапни договори, меѓу кои оние на Хрватска, Бугарија и Романија, веќе содржеа заштитни клаузули за области како внатрешниот пазар и правосудството. Новиот предлог оди до правото на глас. Зад него стои искуството со унгарската влада на Виктор Орбан, која го користеше ветото за да блокира заеднички одлуки, меѓу нив и чекори во пристапниот процес на Украина.
Што значи предлогот за Македонија
Црна Гора на 6 ноември привремено затвори уште две поглавја и стигна до вкупно 23. Додека ЕУ веќе работи на нејзиниот пристапен договор, Македонија сè уште ги нема усвоено уставните измени потребни за отворање на првиот кластер. Клаузулите што сега се подготвуваат за Подгорица би можеле да станат модел и за идните пристапни договори, вклучително и за македонскиот.
За Скопје е важен и одделниот предлог на Комисијата. Според него, новите членки би се обврзале во првите години по приемот да не блокираат одлуки на ЕУ за идни проширувања или за билатерални спорови. Таа обврска е предложена за идните членки, додека условот за уставни измени останува дел од сегашната преговарачка рамка на Македонија.
