Skip to content
Намалувањето на зимскиот морски мраз во Баренцовото и Карското Море може да биде поврзано со почести сушни услови во делови од источна Европа и поширока Евроазија во текот на летото. Новата студија, објавена во научното списание Frontiers in Water, ја анализира врската меѓу промените во далечниот Арктик и атмосферските движења што влијаат врз врнежите. Еуроњуз известува дека резултатите отвораат можност за дополнителни сигнали за рано предупредување.
Истражувачите анализирале зимски податоци за морскиот мраз и климатски записи за голем временски период. Ги споредиле со условите за суша од мај до септември, при што се обиделе да го разграничат ефектот на конкретните атмосферски механизми од долгорочниот пораст на јаглеродниот диоксид. Таквото разграничување е важно за да не се помешаат две појави што се движат во слична насока без нужно да се причински поврзани.
Според студијата, географскиот појас што се издвојува се протега од источна Романија, Молдавија и Украина, преку северниот дел на Црното Море кон Каспискиот регион и западен Казахстан. Во него не треба автоматски да се вклучува секоја балканска земја. Наодите се регионални и не претставуваат конкретна сезонска прогноза за Македонија.
Од Арктикот до европските полиња
Научниците посочуваат на можни промени во планетарните Росбиеви бранови, големи атмосферски движења што влијаат врз положбата на воздушните струења. Во одредени услови, тие можат да придонесат за задржување на топол и сув воздух над големи копнени области. Истражувачите забележале и помала облачност, што дополнително го загрева земјиштето и го зголемува ризикот од суша.
Сушата не се определува само според тоа колку дожд паднал во еден ден. Важни се акумулираните врнежи, влажноста на почвата, температурите и потребите на растенијата за вода. Затоа и можниот арктички индикатор мора да се комбинира со локални мерења и сезонски прогнози. Успешен систем за рано предупредување не ветува дека ќе го погоди секое сушно лето, туку дека ќе ја подобри проценката на ризикот во споредба со сегашните методи. Таквите информации се особено корисни при планирање на наводнување и резерви на вода, но треба да се претставуваат со јасно наведена неизвесност. Новата студија е чекор кон разбирање на далечните атмосферски врски, а не готова алатка за прогноза на секое поле или град.
Практичниот потенцијал е во подобрување на раното предупредување. Доколку климатските центри можат со поголема сигурност да препознаат сигнали неколку месеци однапред, земјоделството и управувањето со водните ресурси би добиле повеќе време за планирање. Но корисноста на секој таков индикатор мора да се тестира со независни прогнози и со податоци од повеќе години.
Истражувањето не вели дека секое топење на арктичкиот мраз директно предизвикува суша на Балканот. Тоа е внимателна статистичка и физичка хипотеза за атмосферска поврзаност. Вредноста на наодите е што покажуваат колку климатскиот систем е поврзан и зошто набљудувањето на далечните поларни области може да биде релевантно за европската водна и земјоделска политика.
