Skip to content
Грција ќе продолжи со напорите за враќање на повеќе црковни реликвии од Бугарија. Ова го изјави заменик-министерот за надворешни работи на Грција, Александра Пападопулу, како одговор на актуелното пратеничко прашање на независниот пратеник Николаос Вретос, поврзано со размена на црковни реликвии меѓу двете земји.
„Интересот на Министерството за надворешни работи за враќање на светите реликвии останува постојан и непроменет. Ќе продолжиме да работиме методично, сериозно и упорно, користејќи ги сите дипломатски и институционални можности“, нагласи Пападопулу.
Заменик-министерот го дефинираше враќањето на црковните реликвии земени од бугарските воени сили за време на Првата и Втората светска војна како особено важно прашање за Грција и значаен приоритет поврзан со историското минато на двете земји.
Според неа, каналите за комуникација меѓу Грција и Бугарија во врска со враќањето на моштите од светите манастири Еикосифиниса во Драма и Свети Јован Крстител во Серес останале постојано активни. Темата е покрената во сите контакти меѓу двете земји, вклучително и на највисоко ниво.
Пападопулу истакна дека Грција отсекогаш барала решение кое е во согласност со историското враќање на правдата и спецификите на развиените билатерални грчко-бугарски односи.
Меморандумот за разбирање и меѓусебно пренесување на културни вредности меѓу министерствата за култура на двете земји е резултат на неуморните напори на грчката влада и подобрувањето на односите меѓу земјите. Ова создаде потребен политички простор за постигнување разбирање по ова прашање, рече заменик-министерот.
„Тоа претставува модел за успешен дијалог и меѓусебно разбирање меѓу двете земји. Нашата земја и Бугарија соработуваат во многу области, а оваа соработка постојано се развива на сите нивоа“, истакна Пападопулу.
Таа изрази верување дека соработката ќе продолжи по прашањето за враќање на други реликвии, потсетувајќи на ставот на грчкиот премиер, изразен за време на церемонијата на примање на црковните вредности. „Тешките моменти од минатото ги претвораме во мостови за соработка во иднина“, рече заменик-министерот.
Во парламентарната дебата, независниот пратеник Николаос Вретос побара владата да докаже дека размената на црковни вредности меѓу Грција и Бугарија е историски чин. Тој истакна дека сериозни прашања се покренати и од митрополитот Серски и Драмски Теолог во писмо до министерката за култура Лина Мендони, како и од Вселенската патријаршија, академските здруженија и опозициските партии.
Според пратеничката, текстот на меморандумот и протоколот потпишани меѓу двете земји засега е непознат. Тој го постави прашањето дали документите содржат експлицитна и обврзувачка обврска за Бугарија да ги врати преостанатите црковни богатства и ракописи, кој е рокот за ова и што се подразбира под дефиницијата „прва фаза“, како и кој е применливиот правен режим.
Вретос побара сите документи поврзани со размената и грчките барања да бидат доставени до парламентот. Тој ја обвини владата за тајна дипломатија. Пратеничката, исто така, изјави дека последиците од размената одат надвор од рамките на културната дипломатија, истакнувајќи дека „културното наследство поврзано со коските на цар Самуил во Бугарија е предмет на спор меѓу Бугарија и Република Северна Македонија“.
Во својот одговор, Пападопулу изјави дека обврската на Бугарија да ги врати моштите произлегува од член 126 од Договорот од Делхи од 2019 година. „Ова е еднострана, правно обврзувачка и безусловна обврска. Сепак, со децении, обидите за нејзино спроведување наидоа на пречка. Денес, со Меморандумот за разбирање и соодветните протоколи, постигнавме нешто природно, но до неодамна изгледаше невозможно: враќање на првите 53 реликвии“, рече грчката заменик-министерка.
Таа нагласи дека ова не е крај на процесот, туку негов почеток. Според нејзините зборови, дипломатските основи на Грција остануваат недопрени и силни, бидејќи „бугарската страна во пракса за прв пат ја признава својата законска обврска преку враќањето на вредните предмети“.
Пападопулу увери дека Министерството за надворешни работи ќе продолжи да работи за враќање на дополнителни црковни реликвии, користејќи ги сите расположиви дипломатски и институционални можности.
