Skip to content
Во Националниот парк Маврово живеат над 180 кафеави мечки, според податоците што раководството на паркот ги соопшти годинава. Нивното присуство во населени места повторно го отвора прашањето за безбедноста на жителите и управувањето со отпадот, кој претставува лесно достапен извор на храна за дивите животни.
Директорот на Националниот парк Маврово, Харис Ибраими, во март потврди дека популацијата надминува 180 мечки, откако едно животно беше забележано на паркинг во Ростуше. Мечки претходно беа регистрирани и во дворови на куќи во други села од регионот.
Уште во 2023 година експертските проценки укажуваа дека бројноста на мечките го надминува препорачаниот капацитет на паркот. Тогаш се споменуваше популација од 160 до 180 животни, наспроти проценка од околу 70 мечки. За прецизно утврдување на сегашниот капацитет, сепак, потребни се ажурирани научни податоци.
Проблемот не е само во бројноста. Мечките што ќе пронајдат остатоци од храна во контејнерите можат да се навикнат редовно да се враќаат на истите места. Со тоа расте веројатноста за средби со луѓето, особено во населби што се граничат со шумски подрачја.
Таквиот ризик е важен и за Галичник, каде што управувањето со комуналниот отпад и неговата достапност за дивите животни се суштински прашања за безбедноста на жителите и посетителите.
Во јуни 2025 година беше снимена мечка како пребарува контејнери во Требиште, во општина Маврово и Ростуше. Случајот покажа дека отпадот веќе е извор на храна за дел од животните што се приближуваат до населбите.
Европската иницијатива за големи месојади, експертска група во рамките на Меѓународната унија за зачувување на природата, уште во октомври 2023 година ја предупреди македонската Влада на ризиците од мечките што редовно се хранат со отпад во селата.
Експертите препорачаа поставување контејнери отпорни на отворање од мечки, редовно отстранување на отпадот и формирање обучени интервентни тимови.
Тие предупредија дека кај животните што веќе се навикнале на луѓето и постојано се враќаат во населените места, превентивните мерки можат да бидат недоволни. За таквите случаи препорачаа индивидуална проценка на ризикот и соодветна интервенција.
Владата во октомври 2023 година донесе задолженија за изработка на акциски план за управување со кафеавата мечка и за координација меѓу надлежните институции.
Три години подоцна, присуството на мечки во населените места и натаму е актуелно. Од јавно достапните информации не може да се утврди колку специјални контејнери се поставени во Галичник и другите населби, ниту до кој степен се реализирани препорачаните мерки.
Решавањето на проблемот бара истовремена заштита на населението и зачувување на кафеавата мечка, која е заштитен животински вид.
Првиот чекор е храната од комуналниот отпад да стане недостапна за мечките. Без соодветни контејнери, редовно собирање отпад и постојан надзор, постои ризик животните да продолжат да се враќаат во населбите.
