Skip to content
Ново жариште на сипаници кај овци и кози е потврдено во јужна Бугарија, во селото Васил Левски кај Карлово, каде две епидемиолошки поврзани фарми со вкупно 174 овци се ставени под ветеринарни мерки. Околу погодените објекти е воспоставена заштитна зона од пет километри и многу поширока надзорна зона од 20 километри. Болеста е сериозна за сточарството, но не се пренесува на луѓето.
Сопственикот самиот ги известил ветеринарните власти откако кај животните се појавиле клинички знаци. Бугарската агенција за безбедност на храната потоа го потврдила таканареченото секундарно жариште во двата поврзани сточарски објекта. Тоа не значи „втор случај во Бугарија“, туку ново жариште што е епидемиолошки поврзано со претходна инфекција во истиот регион.
Причината за таквата формулација станува појасна ако се погледне што се случувало само неколку недели претходно. На 20 септември бугарските власти во истото село Васил Левски потврдија првично жариште во два други поврзани објекта, во кои имало 324 овци и 10 кози. И тогаш беа воведени заштитна зона од пет и надзорна зона од 20 километри.
Новото жариште покажува дека ветеринарната контрола во регионот сè уште не е завршена.
Во најстрогата зона сега влегуваат Карлово и селата Васил Левски, Ведраре, Горни Домљан, Куртово, Марино Поле и Соколица. Пошироката зона од 20 километри опфаќа населени места од повеќе општини во Пловдивската област, меѓу кои Карлово, Сопот, Хисарја, Калояново и Брезово, но се протега и во дел од Старозагорската област, во општината Павел Бања.
Во двете зони е забрането движење на овци и кози, освен животни што под посебни услови се испраќаат директно на колење. Стадата треба да останат во затворен режим, а ветеринарните екипи ќе ги пребројуваат животните, ќе ги проверуваат фармите и ќе ги ажурираат податоците во националниот систем „ВетИС“.
Истовремено се спроведува епизоотолошка истрага. Се проверува движењето не само на животните, туку и на производите, добиточната храна и возилата што биле поврзани со погодените стопанства. За суровото млеко од зоните важат посебни правила за транспорт и преработка. Сопствениците на животните што ќе бидат уништени имаат право на обесштетување според бугарскиот закон за ветеринарно-медицинска дејност.
Најважната информација за потрошувачите е дека ова не е болест што преминува од овците и козите на луѓето. Светската организација за здравје на животните наведува дека овчите и козјите сипаници ги предизвикуваат Capripoxvirus вируси и дека инфекцијата не е заразна за човекот. Кај животните, пак, може да предизвика температура, карактеристични промени на кожата, внатрешни лезии, намалено производство и смрт, поради што економските последици за фармите можат да бидат значителни.
Токму затоа последиците не се ограничуваат само на бројот на заболени животни. При појава на жариште следуваат уништување на стада, ограничување на движењето, ветеринарни контроли и можни проблеми со трговијата. Ако болеста се проширува во регион со поголемо производство на овчо и козјо млеко и месо, ризикот е пред сè економски и производствен, а не ризик за здравјето на потрошувачите.
За Македонија новото бугарско жариште доаѓа во момент кога домашните ветеринарни служби и самите продолжуваат да спроведуваат мерки против истата болест. На страницата на Агенцијата за храна и ветеринарство е објавено ново решение за контролни и заштитни мерки од 5 октомври, што значи дека мерките во земјава сè уште се активни.
Македонија годинава веќе регистрираше сопствени жаришта. До средината на јули АХВ имаше потврдено 17 жаришта со повеќе од 2.700 животни, почнувајќи од првиот случај во Лопате кај Куманово кон крајот на јануари. Потоа мерките повеќепати беа менувани во зависност од состојбата на терен.
Покрај домашните мерки, веќе постои и заштита кон бугарската граница. На актуелната листа на АХВ стои забрана за увоз и транзит на живи животни од Бугарија заради спречување внесување на вирусот на сипаници кај овци и кози, со последна наведена измена објавена во „Службен весник“ број 184 од 2026 година.
Тоа е важна разлика во проценката на ризикот. Новото жариште во Карлово не значи дека Македонија сега првпат воведува заштита од Бугарија, ниту дека земјава во моментов е целосно слободна од болеста. Напротив, ветеринарните мерки веќе функционираат од двете страни на границата, а новата појава дополнително ја нагласува потребата од контрола на легалното и нелегалното движење на животни.
Следните денови за бугарските власти ќе бидат важни за да се утврди дали новите 174 овци се последниот епидемиолошки поврзан случај околу Васил Левски или вирусот стигнал и до други стада надвор од веќе поставените зони. Засега контролата опфаќа радиус од 20 километри, движењето на овци и кози е силно ограничено, а за луѓето нема здравствена опасност.
