Првиот кадровски тест за Маѓар: зетот се повлече пред да стане министер

Идниот унгарски премиер Петер Маѓар го доби првиот сериозен кадровски тест уште пред официјално да ја преземе владата. Мартон Мелетеи-Барна, предложен за министер за правда во новата влада на партијата Тиса, се повлече од номинацијата по критиките дека неговата семејна врска со Маѓар може да фрли сенка врз најавеното „чистење“ на унгарската политика од партиски и семејни влијанија.

Мелетеи-Барна е адвокат, долгогодишен соработник на Маѓар и правен директор на Тиса. Тој е и сопруг на сестрата на идниот премиер, што ја направи неговата номинација политички чувствителна, особено затоа што новата власт доаѓа со ветување за враќање на владеењето на правото, транспарентност и прекин со практиките што Тиса ги критикуваше во времето на Виктор Орбан.

Во објавата со која се повлече, Мелетеи-Барна наведе дека не сака „ниту најмала сенка“ да падне врз политичката промена во Унгарија. Тој порача дека по консултација со Маѓар се согласиле дека во интерес на земјата и на новата влада е за министер за правда да биде предложен професионалец чија работа јавноста ќе ја оценува исклучиво според неговите постапки, а не според семејните врски.

Маѓар претходно ја бранеше номинацијата, тврдејќи дека станува збор за искусен правник и човек кој ја познава задачата за обновување на правната држава. Но токму Министерството за правда е еден од најчувствителните ресори во владата што треба да го наследи системот на Орбан. Затоа политичката цена на номинацијата брзо стана повисока од професионалните аргументи во нејзина одбрана.

Повлекувањето доаѓа во пресрет на инаугурацијата на Маѓар, кој треба да ја преземе функцијата премиер на 9 мај, по убедливата победа на Тиса на изборите на 12 април. Победата стави крај на 16-годишното владеење на Виктор Орбан и му даде на Маѓар силен мандат за институционални промени, борба против корупцијата и обновување на односите со Европската Унија.

Тиса ја гради својата политичка легитимност врз ветување дека ќе ја демонтира мрежата на партиска контрола, клиентелизам и медиумско влијание изградена во ерата на Орбан. Во таков контекст, секој кадровски избор се мери построго од вообичаено, а правосудниот ресор е првиот симболичен тест дали новата власт навистина ќе ги применува стандардите што ги бараше од претходната.

Маѓар веќе најави дека на местото на Мелетеи-Барна ќе ја предложи Марта Горог, деканка на Правниот и политичкиот факултет на Универзитетот во Сегедин. Со тој потег се обидува брзо да ја затвори првата кадровска криза и да ја врати темата кон програмата на новата влада, наместо кон прашањето за непотизам.

Случајот покажува дека политичката промена во Унгарија нема да се мери само преку големите ветувања за реформи, туку и преку првите, конкретни одлуки. За Маѓар, повлекувањето на неговиот зет од министерската номинација е рана штета, но и сигнал дека новата власт ќе биде под силен јавен надзор уште од првиот ден.