Skip to content
Латвија доцна синоќа го блокираше начелниот договор во Европската Унија за укинување на санкциите против руските олигарси Алишер Усманов и Михаил Фридман, доведувајќи ги во прашање казнените мерки за илјадници други субјекти. Според дипломатски извори во Брисел, предлогот предвидуваше овие двајца милијардери да бидат избришани од црната листа, а за возврат да се продолжи замрзнувањето на имотот и забраната за патување за околу три илјади физички и правни лица поврзани со војната во Украина за дополнителни три години. Со оглед на тоа што сите постоечки европски санкции истекуваат на полноќ, непостоењето консензус создава правен вакуум и сериозен дипломатски притисок меѓу земјите членки.
Зад иницијативата за ослободување на руските милијардери застанаа Франција и Луксембург, земји каде овие бизнисмени имаат значителни финансиски и деловни врски. Француските власти побараа бришење на руско-узбекистанскиот металуршки магнат Алишер Усманов, додека Луксембург инсистираше на тргање на банкарот Михаил Фридман. За возврат, Брисел требаше да добие мирно продолжување на санкциите за останатите субјекти на 36 месеци, со што би се избегнало редовното гласање на секои шест месеци каде честопати поединечни земји се закануваат со вето.
Официјална Рига категорично одби ваков компромис, нагласувајќи дека казните не смеат да се користат како монета за поткусурување во моменти кога воениот конфликт трае со несмален интензитет. Бидејќи одлуките за надворешна политика во Европската Унија се носат исклучиво со едногласност од сите 27 држави, латвиското вето автоматски го врати целиот процес на почеток само неколку часа пред крајниот рок.
„Продолжувањето на санкциите за 36 месеци би било правилен чекор. Меѓутоа, цената на тоа не смее да биде едноставно бришење на две лица од санкцискиот список. Латвија не може да прифати таква понуда“, порача латвискиот премиер Андрис Кулбергс.
Преговорите меѓу дипломатите во Брисел продолжуваат интензивно во текот на денешниот ден со цел да се најде формула која ќе го спаси целокупниот санкциски механизам. Доколку не се постигне целосен компромис пред полноќ, постои реален ризик санкциите автоматски да престанат да важат за целата листа руски функционери, бизнисмени и воени структури, што би значело дипломатско фијаско за европските институции. Во преговорите се разгледуваат правни механизми за привремено техничко продолжување, додека истовремено се засилува притисокот врз Латвија да го повлече своето вето.
