Skip to content
Американската сојузна држава Тенеси се подготвува за егзекуција која може да стане историска. Криста Пајк, единствената жена меѓу осудените на смрт во државата, треба да биде погубена на 30 септември, а доколку казната биде извршена, таа ќе биде првата жена егзекутирана во Тенеси по повеќе од два века.
Пајк денес има 50 години. На смрт е осудена во 1996 година за убиството на 19-годишната Колин Слемер, извршено една година претходно во Ноксвил. Во моментот на злосторството Пајк имала 18 години, а и таа и жртвата биле дел од програмата Job Corps.
Според судските документи, Пајк, нејзиното тогашно момче Тадарил Шип и Шадола Петерсон ја одвеле Слемер на изолирано место во близина на кампусот на Универзитетот во Тенеси. Таму следувал долг и насилен напад во кој девојката била тепана и сечена, а починала од тешки повреди на главата. Судот подоцна ја потврди пресудата за убиство со предумисла и смртната казна.
Случајот повторно предизвикува големо внимание во САД поради возраста на Пајк во времето на злосторството, различните казни што ги добиле учесниците и нејзиното барање за помилување.
Шип имал 17 години кога било извршено убиството и добил доживотна казна затвор. Петерсон сведочела против другите двајца и добила условна казна. Пајк била единствената од тројцата против која обвинителството побарало смртна казна.
Адвокатите на Пајк во септември поднеле барање за помилување до гувернерот на Тенеси, Бил Ли, со кое бараат смртната казна да биде заменета со доживотен затвор без можност за условно ослободување.
Во петицијата од 226 страници тие се повикуваат на нејзината возраст во времето на злосторството, тешкото детство и други околности за кои тврдат дека не биле соодветно презентирани пред поротата при првичното судење. Тоа се аргументи на одбраната, а не нови судски утврдени факти за нејзината вина, која е правосилно утврдена.
Дополнителна правна битка се водеше и околу начинот на извршување на смртната казна. Во август судот разгледуваше приговори на одбраната за протоколот за смртоносна инјекција и аргументите дека тој во нејзиниот конкретен случај може да создаде дополнителни ризици. Државата ги оспоруваше тие тврдења и го бранеше протоколот.
Засега државните институции продолжуваат со подготовките.
Одделот за корекции на Тенеси веќе ги избра новинарите кои треба официјално да присуствуваат како сведоци на егзекуцијата и објави посебни правила за медиумите за 30 септември во затворот Riverbend Maximum Security Institution во Нешвил.
Датумот не е определен неодамна. Врховниот суд на Тенеси уште на 30 септември 2025 година наредил смртната казна да биде извршена точно една година подоцна, на 30 септември 2026, освен ако во меѓувреме друга надлежна институција не нареди поинаку.
Историскиот дел од случајот има една важна нијанса. Американските извори и организациите што ја следат смртната казна наведуваат дека Пајк би била првата жена погубена во Тенеси по повеќе од 200 години. Самиот Оддел за корекции, сепак, наведува дека за периодот пред 1913 година не постојат целосни официјални државни записи за сите извршени егзекуции. Во судски поднесоци се наведуваат историски записи за погубувања на жени на почетокот на 19 век.
Тоа не ја менува суштината на историскиот момент. Во современата ера на смртната казна Тенеси нема погубено жена, а Пајк е единствената жена меѓу 40-те лица што моментално се наоѓаат на смртна казна во државата.
До 30 септември останува можност за судска интервенција или одлука на гувернерот по барањето за помилување. Ако тоа не се случи, Тенеси ќе спроведе егзекуција на жена за првпат по повеќе од два века.
