Дарвин бил во право: Цвет од Кина лови и јаде инсекти

Растение кое со децении било познато на ботаничарите се покажа како нешто сосема поинакво од она што се мислело. Научниците потврдија дека Saxifraga candelabrum, планински цвет од југозападна Кина, активно привлекува, заробува и вари инсекти за од нив да извлече хранливи материи.

Откритието е значајно бидејќи станува збор за првото познато месојадно растение во целиот ботанички ред Saxifragales, кој опфаќа повеќе од 2.000 видови. Истражувањето е објавено на 4 август во научното списание Nature Communications.

Растението живее на сиромашни карпести почви на Тибетската висорамнина и планините Хенгдуан, на надморска височина од 2.500 до 3.300 метри, во кинеските провинции Јунан и Сечуан. Неговите стебла и листови се покриени со лепливи црвеникави влакненца на кои остануваат заробени ситни инсекти.

Научниците не се задржале само на набљудувањето. Во експериментите користеле мушички обележани со стабилен изотоп на азот и подоцна го пронашле истиот азот во ткивата на растението. Откриени биле и дигестивни ензими во лепливите влакненца, што потврдило дека цветот навистина го разградува пленот и ги апсорбира хранливите материи.

Особено интересно е што најголем дел од азотот добиен од инсектите завршувал во цветовите. Saxifraga candelabrum цвета и се размножува само еднаш во својот живот, па истражувачите сметаат дека дополнителните хранливи материи му помагаат токму во репродукцијата.

Растението има и начин да не ги „изеде“ инсектите што му се потребни за опрашување. Лепливите влакненца главно задржуваат ситни мушички, додека поголемите муви и други опрашувачи можат да се ослободат и да продолжат да ги посетуваат цветовите.

Откритието практично оживува хипотеза стара повеќе од еден век. Уште во 1875 година Чарлс Дарвин забележал дека некои сродни видови од родот Saxifraga имаат лепливи влакненца и се посомневал дека би можеле да се хранат со инсекти, но не успеал експериментално да го докаже тоа.

„Конечно потврдивме дека станува збор за вистинско растение што се храни со инсекти“, изјави професорот Ханг Сун од Кинеската академија на науките.

Научниците сметаат дека откритието може да значи дека месојадноста кај цветните растенија е пораспространета отколку што досега се претпоставувало. Само на Тибетската висорамнина живеат десетици илјади растителни видови, меѓу кои може да има и други со досега непрепознаени механизми за лов на инсекти.