Skip to content
Стотици илјади работни места во Европската Унија се изложени на ризик поради високите трошоци за енергија, индустриското преструктуирање, зелената транзиција и сè посилната конкуренција од Кина и САД. Предупредувањето доаѓа од Брисел, во рамки на економските и политичките препораки што Европската комисија ги подготвува за земјите членки преку Европскиот семестар.
Најизложени се секторите што веќе подолго време се под притисок: автомобилската индустрија, металургијата, хемиската индустрија, градежништвото, транспортот, производството на батерии и соларни панели. Според податоците што ги пренесуваат европските медиуми, само во автомобилскиот сектор би можеле да бидат загрозени околу 600.000 работни места, додека енергетските ценовни притисоци во 2026 година би можеле да погодат уште стотици илјади работници.
Европската комисија предупредува дека конкурентноста на Унијата веќе не може да се гледа само низ технологија, капитал и регулатива. Клучното прашање станува работната сила: дали Европа има доволно квалификувани луѓе за новата индустриска економија и дали постојните работници ќе можат навреме да се преквалификуваат за секторите што растат.
Проблемот е двоен. Од една страна, дел од традиционалните индустрии губат работни места поради поскапа енергија, автоматизација и премин кон зелени технологии. Од друга страна, компаниите во новите сектори сè потешко наоѓаат работници со потребни вештини. Недостигот на кадар и несоодветната квалификациска структура стануваат пречка за инвестиции, особено во индустрии што треба да ја носат европската технолошка и енергетска транзиција.
Во Брисел се отвора и прашањето за социјалната цена на транзицијата. Домаќинствата со ниски приходи се најранливи на повисоки цени на горивата, транспортот и енергијата, а дел од работниците остануваат заробени во ниско платени сектори со слаб раст на продуктивноста. Тоа ја прави економската трансформација не само индустриско, туку и социјално прашање.
Европскиот семестар, преку кој Комисијата ги следи економските и социјалните политики на земјите членки, оваа година става посилен акцент на образованието, стручното оспособување, преквалификацијата, STEM-вештините и учењето за возрасни. Целта е земјите членки да ги поврзат индустриските политики со вложување во човечки капитал, бидејќи без квалификувана работна сила зелената и дигиталната транзиција може да произведат нови нееднаквости наместо поголема конкурентност.
Предупредувањето од Брисел ја покажува главната економска дилема на Европската Унија: како да се задржи индустриската база, да се намали зависноста од надворешни конкуренти и истовремено да се заштитат работниците од ударот на транзицијата. Во наредните години токму тоа ќе биде еден од најголемите тестови за европската економија.
