Skip to content
Европската комисија го казни AliExpress со 550 милиони евра поради пропусти во проценувањето и намалувањето на ризиците од продажба на нелегални, небезбедни и фалсификувани производи. Станува збор за најголемата казна изречена според европскиот Закон за дигитални услуги, а одлуката директно ги отвора прашањата што треба да ги провери секој купувач пред да нарача производ преку платформата.
Европската комисија утврдила дека AliExpress немал доволно ефикасен систем за откривање и отстранување незаконски производи. Спорни производи останувале достапни со недели, а дел од трговците можеле да ги заобиколат контролите преку погрешно означување на категоријата или брендот. Меѓу ризичните групи се наведуваат фалсификувана облека, небезбедни играчки, опасна козметика и кујнски производи што не ги исполнуваат пропишаните стандарди.
Казната не значи дека секој производ на AliExpress е опасен, ниту дека платформата е забранета. Комисијата го казнила AliExpress поради системски пропусти во контролата, а не само поради поединечни спорни огласи. Платформата доби наредба да преземе дополнителни мерки, а до 20 октомври треба да достави план за отстранување на утврдените слабости. AliExpress соопшти дека не се согласува со одлуката и дека ја разгледува можноста за нејзино оспорување.
Пред нарачка, купувачот треба да провери дали во огласот се наведени производителот, моделот, земјата на потекло, предупредувањата за употреба и лицето или компанијата одговорна за производот. Посебно внимание е потребно кај играчки, електрични уреди, полначи, детска опрема, заштитна опрема, козметика и производи што доаѓаат во контакт со храна.
Ознаката CE треба да се бара само кај производите за кои е законски задолжителна, како дел од играчките, електричната опрема и личната заштитна опрема. Таа не е задолжителна за секој производ, а не претставува потврда дека Европската Унија го тестирала или одобрила конкретниот артикл. Самото присуство на логото затоа не е доволно без јасни податоци за производителот и сообразноста на производот.
Сомнителен производ може да се провери и во европскиот систем Safety Gate, каде се објавуваат предупредувања, забрани и повлекувања на опасни непрехранбени производи. Корисно е пребарувањето да се направи според брендот, моделот или фотографијата од огласот.
Купувач од Македонија може да побара враќање на производот и поврат на средствата преку системот за спор на AliExpress, но условите зависат од конкретниот оглас, продавачот и ознаката „Free Return“. Европското право на откажување од онлајн купување не треба автоматски да се применува на секоја нарачка од странски продавач надвор од ЕУ. Затоа е важно веднаш да се зачуваат огласот, сметката, преписката, амбалажата и фотографии или видео од отворањето на пратката.
Производ што мириса необично, се загрева, испушта боја, предизвикува иритација или има оштетени електрични делови не треба дополнително да се користи. Купувачот најпрво треба да го пријави преку механизмот на AliExpress. При сомневање дека станува збор за небезбеден производ, пријава може да се поднесе и до Државниот пазарен инспекторат, кој има посебни секции за граѓански пријави и опасни производи. Совет и помош може да се побараат и од Организацијата на потрошувачите на Македонија.
Засега нема официјална најава дека казната ќе предизвика прекин на доставата или ограничување на нарачките за Македонија. Можно е, сепак, дел од промените што AliExpress ќе ги воведе за исполнување на европските барања да се применат и пошироко, преку построги проверки на продавачите, отстранување огласи и намалување на понудата на производи без доволно информации за потеклото и безбедноста.
