Skip to content
Биотехнолошката компанија Colossal Biosciences соопшти дека успеала да изведе 26 здрави пилиња во вештачка средина што ја имитира функцијата на природна лушпа од јајце, во експеримент што компанијата го претставува како чекор кон развој на нови технологии за зачувување и потенцијално враќање на изумрени видови птици.
Станува збор за 3Д-печатена решеткаста структура со биоинженерска мембрана, дизајнирана да овозможи размена на кислород и јаглерод диоксид слично како природната лушпа. Токму тој процес е клучен за развојот на ембрионот, бидејќи птичјиот ембрион пред целосно да се развие зависи од прецизна размена на гасови и влага преку лушпата.
Технологијата е поврзана со амбицијата на компанијата да развие систем за инкубација на видови за кои денес не постои соодветен жив сурогат. Во фокусот е јужната џиновска моа, изумрена птица од Нов Зеланд, која достигнувала висина од над три метри, а нејзините јајца биле многу поголеми од јајцата на современите птици.
Colossal Biosciences тврди дека ваквиот систем може еден ден да се зголеми до големина доволна за развој на птици слични на моата. Но, ова не значи дека изумрен вид е вратен во живот, ниту дека научниот проблем е решен. Сегашниот експеримент е направен со кокошки, а не со изумрена птица, и претставува тест на инкубациски систем, не доказ за успешна деекстинкција.
Дел од независните научници го оценуваат развојот како технолошки значаен, но предупредуваат дека засега нема доволно објавени научни податоци за да се процени колку системот навистина е применлив. The Guardian објавува дека експерти реагирале со претпазливост, бидејќи компанијата ја претставила технологијата преку соопштение, а не преку рецензирана научна студија.
Постојат и терминолошки резерви. Дел од научниците посочуваат дека ова не е целосно „вештачко јајце“, туку вештачка лушпа или вештачка инкубациска средина. Причината е што јајцето не е само школка, туку сложен биолошки систем што вклучува структури за исхрана, стабилизација и отстранување отпад во текот на развојот на ембрионот.
