Владата има проблем со сопствената математика, 40 проценти од ветувањата стојат

40 проценти од ветувањата стојат неисполнети на половина од мандатот на Владата, покажуваат податоците од платформата КОМПАС, со што владината отчетност влегува во непријатна политичка зона. Според објавените податоци, целосно се реализирани само 13 проценти од ветувањата, 37 проценти се движат кон исполнување, за 7 проценти нема доволно податоци, а 4 проценти се движат во спротивна насока од најавеното.

КОМПАС следи 139 ветувања од владината програма во пет области: социо-економски политики, образование, здравство, млади и родова еднаквост. Бројките ја отвораат главната дилема за Владата: дали може да зборува за реформски резултати кога на половина мандат само 18 ветувања се целосно испорачани.

Владата може да се повика на тоа дека 51 ветување се движи кон реализација, но политичката математика е многу помалку удобна од владините соопштенија. За граѓаните, „во тек е“ не значи исто што и „исполнето“, особено кога половина мандат веќе е потрошен, а најголем дел од ветувањата сè уште не се претворени во видлив резултат.

Во социо-економскиот дел, според Благица Петрески од Finance Think, се следат 44 ветувања, од кои само 36 проценти имаат позитивна траекторија. Од нив, 11 проценти се целосно реализирани, а 25 проценти се движат кон реализација. Останатите 64 проценти стагнираат или се движат во спротивна насока, што е особено чувствително затоа што токму економијата, животниот стандард, продуктивноста и сивата економија беа меѓу најгласните политички ветувања.

Како ризични се издвојуваат ветувањата поврзани со намалување на буџетскиот дефицит под 3 проценти од БДП, намалување на сивата економија, зголемување на продуктивноста, поддршка на извозот и умерен раст на платите во јавниот сектор. Тоа значи дека дел од најважните економски ветувања не само што не се затворени, туку стојат во зона на сериозен фискален и политички ризик.

Најдобра слика има во образованието. Ана Мицковска Ралева од Македонскиот центар за граѓанско образование посочи дека од 38 мерки, 12 се исполнети, 22 се движат во насока на исполнување, две не се исполнети, а за две нема податоци. Но, и тој резултат не ја менува општата слика: образованието е најпозитивниот исклучок, не доказ дека Владата целосно го држи темпото на ветувањата.

Здравството покажува ограничен напредок. Според Кирил Солески од Македонското лекарско друштво, од 31 следена мерка целосно се реализирани четири, две се делумно реализирани, а две се во фаза на реализација. Како повидливи резултати се наведуваат кадровските политики и подобрувањето на пристапот до дел од здравствените услуги, но системските слабости со кадар, организација, дигитализација и долгорочна реформа остануваат отворени.

Кај младите, сликата е уште потешка за Владата. Ристо Савески од Младинскиот образовен форум посочи дека од 31 ветување што ги следеле, само четири се исполнети, пет се движат кон исполнување, а 22 остануваат нереализирани. Кај родовата еднаквост, според КОМПАС, нема ниту едно целосно реализирано ветување, што ја прави оваа област најзапоставена во досегашниот дел од мандатот.

Владините ветувања не се само предизборна реторика, туку јавен договор со граѓаните. Кога на половина мандат 40 проценти од ветувањата стојат, само 13 проценти се целосно реализирани, а дел од мерките се движат и во спротивна насока, проблемот повеќе не е само во роковите. Проблемот е во тоа што владината математика на најави не се поклопува со реалната математика на испорачаните резултати.