Skip to content
Оделата на астронаутите од Artemis II беа портокалови не поради естетика, туку поради преживување. Во мисијата Artemis II, со која NASA повторно испрати екипаж кон Месечината, членовите на екипажот носеа таканаречени Orion Crew Survival System одела, а нивната силна портокалова нијанса е избрана пред сè за астронаутите да бидат што повидливи при евентуално слетување во море и спасувачка операција по враќањето на Земјата.
Тоа, всушност, не е „обична“ портокалова, туку т.н. меѓународна портокалова, боја што одамна се користи во воздухопловството и спасувачките системи кога е потребен силен визуелен контраст. Логиката е едноставна: на сина морска површина, токму оваа нијанса најлесно се забележува од воздух и од далечина. За екипаж што по слетувањето може да чека спасувачки тимови, видливоста не е дизајнерски детаљ, туку дел од безбедносниот протокол.
Историски, ова не било секогаш правило. Во програмата Mercury оделата биле металик, во Gemini и Apollo доминирала белата боја, а портокаловата станала стандард за лансирање и враќање по катастрофата на Challenger во 1986 година. Токму таа трагедија ја зацврсти логиката дека екипажот мора да биде полесно забележлив во сценарија на потрага и спасување. Artemis го задржува тој принцип, бидејќи Orion е дизајниран за сценарија во кои капсулата би можела да заврши во Атлантикот или во Пацификот.
Важно е и што овие одела не се наменети за прошетка по Месечината, туку за најризичните фази од летот. NASA наведува дека тие ги штитат астронаутите при лансирање и повторно влегување во атмосферата, но и во итни случаи ако кабината го изгуби притисокот. Во такво сценарио, оделото може да обезбеди услови за дишење до шест дена, а е опремено и со спасувачка опрема како светлосни сигнали, свирче, огледалце, нож и личен локатор. Со други зборови, портокаловата боја е само највидливиот дел од многу подлабока безбедносна филозофија.
Затоа изборот на бојата кажува многу и за самата мисија. Artemis II е симбол на враќањето на човештвото кон лунарните летови, но зад големата историска слика стои и сурова техничка вистина: секоја мисија почнува со претпоставка дека нешто може да тргне наопаку. Токму затоа оделата не треба да изгледаат „иконично“, туку да му дадат на екипажот најголема шанса да биде виден, пронајден и вратен жив. Кај Artemis II, портокаловата не е маркетинг, туку боја на претпазливоста.