Skip to content
Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова го потпишала указот за прогласување на измените и дополнувањата на Кривичниот законик, со што законот стапил на сила и бил објавен во „Службен весник“. Потписот доаѓа веднаш по собраниското гласање, на кое измените поминаа со 76 гласа „за“ и еден „против“.
Измените беа предложени од група пратеници од владејачкото мнозинство, а во јавноста се пласираа како обид да се „поправат“ последиците од спорните измени од септември 2023 година, кои беа остро критикувани дека ги олеснуваат позициите на функционерите во корупциски предмети и го забрзуваат застарувањето.
Според образложенијата што се слушнаа во Собранието и во јавните настапи, со новиот пакет се предвидуваат построги казни за злоупотреба на службената положба и овластувања и за злосторничко здружување, се воведува ново кривично дело за злоупотреба на интимни снимки и материјали, а се зајакнува и заштитата од родово-базирано и семејно насилство, со усогласување со Истанбулската конвенција. Во измените се споменува и проширување на примената на проширената конфискација, како и доусогласување со законите поврзани со проектот „Safe City“.
Но, токму „антикорупцискиот“ дел остана најспорниот. Дел од експертската јавност и граѓански организации предупредија дека измените не ги враќаат решенијата на нивото пред септември 2023, а дека некои формулации го стеснуваат опфатот на гонење за злоупотреби поврзани со јавни набавки и го намалуваат максимумот на казнување во споредба со постарите одредби. Во таа насока, беше барано од претседателката да не го потпишува указот и да се отвори простор за подлабока корекција, наместо „привремено решение“ до носење целосно нов Кривичен законик.
Во собраниската дебата, владејачкото мнозинство тврдеше дека овојпат имало јавна расправа и дека дел од забелешките биле вградени, додека опозицијата предупредуваше дека законот се продава како реформски, а „на мала врата“ остава простор за амнестија на актуелни и поранешни функционери. Дел од опозициските пратеници гласаа различно: СДСМ изрази забелешки но даде поддршка, додека Левица остана против, оценувајќи дека решението е лошо и недоволно за вистинско заострување на одговорноста.
Со потписот на указот, политичкиот спор се префрла во следната фаза: како обвинителството и судовите ќе ги применуваат новите одредби во предмети за злоупотреба на службена положба и јавни набавки, и дали измените навистина ќе значат поефикасно гонење на високата корупција или ќе останат компромисна интервенција што само ја менува формата на проблемот што се отвори со реформите од 2023 година.