Skip to content
Иран се закани на Амазон, Гугл и Мајкрософт на Блискиот Исток откако на 12 март иранската новинска агенција Тасним, која се поврзува со Револуционерната гарда, објави список од околу 30 локации на големи американски технолошки компании во регионот и ги означи како „непријателска технолошка инфраструктура“. Со тоа, во екот на пошироката регионална ескалација, во фокусот повеќе не се само нафтените и воените цели, туку и дата-центрите, канцелариите и облачната инфраструктура што го движи новиот дигитален Блиски Исток.
Меѓу посочените компании се Амазон, Мајкрософт, Гугл, Оракл, Нвидиа, ИБМ и Палантир, а дел од локациите се во Дубаи и во Тел Авив. Во образложението се наведува дека најголем дел од тие точки биле избрани поради нивната улога во развојот на системи за вештачка интелигенција или поради тоа што координираат cloud услуги низ Блискиот Исток. Така, технолошката инфраструктура што досега се претставуваше како мотор на идниот раст, одеднаш почнува да се чита и како нова геополитичка цел.
Заканата не доаѓа во празен простор. Reuters веќе објави дека на 2 март два дата-центри на Amazon Web Services во Обединетите Арапски Емирати биле директно погодени, додека уште еден објект во Бахреин претрпел штета по удар во близина. Amazon соопшти дека биле предизвикани структурни оштетувања, прекини во напојувањето и долготрајни проблеми со услугите, што го направи овој случај прв позначаен воен удар врз инфраструктура на голема американска технолошка компанија во регионот.
Токму тука лежи пошироката тежина на заканата. Reuters потсетува дека земјите од Заливот вложуваат милијарди долари за да се наметнат како центри за вештачка интелигенција и cloud услуги: Microsoft планира вкупно 15,2 милијарди долари инвестиции во ОАЕ до 2029 година, Amazon Web Services вложува повеќе од 5,3 милијарди долари во нов cloud регион во Саудиска Арабија, а Google Cloud и саудискиот фонд PIF најавија 10 милијарди долари за глобален AI-хаб во кралството. Во таков контекст, ударот врз технолошките капацитети не е само закана за сервери и канцеларии, туку и за целиот проект со кој Заливот сака да стане нова дигитална сила.
Во приказната има и уште еден чувствителен слој дека дел од компаниите се издвоени и поради наводни врски со израелски државни и воени системи, при што се посочува и Project Nimbus, договор од 2021 година вреден 1,2 милијарди долари што Amazon и Alphabet го добија од израелската влада. Така, листата на Тасним не изгледа само како закана кон американски брендови, туку како порака дека војната сè повеќе ги брише границите меѓу воена, енергетска и дигитална инфраструктура. А кога дата-центарите ќе влезат во јазикот на фронтот, тогаш технолошката трка на Блискиот Исток веќе не е само бизнис-проект, туку и прашање на безбедност.