Техеран го стега Ормускиот Теснец и го притиска светскиот пазар

Ормускиот Теснец стана главната точка на притисок во третата недела од американско-израелските напади врз Иран, откако Техеран ја претвори контролата врз овој морски премин во средство за воена и дипломатска пресметка. Наместо формално и целосно затворање, иранските власти, според Ројтерс, применуваат селективен пристап: дел од бродовите се запираат, дел се одвраќаат, а на некои им се дозволува премин по договор и координација. Така, Техеран испраќа порака дека без негова согласност не може да има нормален поморски сообраќај низ теснецот преку кој вообичаено минува околу една петтина од светските испораки на нафта и течен природен гас.

Клучот на иранската стратегија е токму во тоа што блокадата не мора да биде апсолутна за да произведе глобален ефект. Ројтерс објави дека пакистански танкер успеал да мине низ Ормус по контакти со иранските власти, а слични договори се бараат и за индиски бродови. Тоа покажува дека Техеран се обидува да го користи теснецот како рачка за преговарање, а не само како инструмент за казнување. На пазарите, таквата неизвесност веќе се претвори во нервоза, со ценовни скокови и стравувања дека секое ново влошување може дополнително да ги погоди енергенсите и инфлацијата.

Последиците не остануваат само на берзите. Според Ројтерс, Обединетите Арапски Емирати веќе морале значително да го намалат производството, а европските влади и Велика Британија разгледуваат различни модели за повторно отворање на поморскиот коридор. Шефицата на европската дипломатија Каја Калас дури предложи решение налик на црноморската житна иницијатива, што покажува дека кризата околу Ормускиот Теснец веќе не се третира само како воен проблем, туку и како закана за пошироката економска стабилност.

Во таква поставеност, Техеран не го држи само клучот за еден теснец, туку и за ритамот на пошироката криза. Додека западните сојузници се двоумат колку далеку да одат со воено присуство, иранската страна покажува дека контролата врз Ормускиот Теснец може да биде доволна за да го оттурне конфликтот од бојното поле кон светскиот пазар.