Skip to content
Унгарската дијаспора и Тиса влегуваат во самиот финиш на изборната трка како можеби најнепријатниот сигнал за Виктор Орбан, бидејќи, според анализата на EUalive, токму бројките за регистрирани гласачи надвор од земјата и за префрлени гласачи внатре во Унгарија сега повеќе зборуваат за политичкото расположение отколку класичните анкети. Додека земјата се подготвува за парламентарните избори на 12 април, сликата што се наметнува е дека опозициската Тиса влегува во последните денови со растечка енергија, особено кај помладите, мобилните и прозападно ориентирани гласачи.
Според EUalive, повеќе од 90 илјади Унгарци се регистрирани да гласаат во амбасади и конзулати во странство, што е раст од 28 проценти во споредба со претходниот парламентарен циклус. Оваа група, составена главно од работоспособни луѓе и студенти во Западна Европа, со години наклонува кон опозицијата, а на европските избори во 2024 година Тиса таму освоила повеќе од 50 проценти од гласовите, додека Фидес останал под 19 проценти. Во ваква поставеност, секој нов гласач во странство не е само статистика, туку и политичка порака дека Унгарците надвор од татковината повеќе не сакаат само да набљудуваат, туку и да пресечат.
Но уште посилен сигнал, според истиот извор, доаѓа од т.н. префрлени гласачи, односно луѓе што побарале да гласаат надвор од своето постојано место на живеење. Нивниот број надминал 224 илјади, што е рекорд и раст од околу 30 илјади во однос на 2022 година, иако вкупниот број регистрирани гласачи во земјата е намален за речиси 100 илјади. Токму тука EUalive ја лоцира најопасната зона за Орбан: овие гласачи обично се помлади, пообразовани, поурбани и пофлуидни, а тоа е токму делот од електоратот каде Фидес традиционално стои послабо. Уште поважно, тие не се концентрирани само во Будимпешта, туку сè повеќе се насочени кон рурални и гранични изборни единици каде неколку илјади гласови можат да решат пратенички мандат, а со тоа и парламентарно мнозинство.
Наспроти тоа, поштенското гласање од соседните земји, кое долго важеше за сигурна резерва на Фидес, оваа година не покажува ист замав. EUalive наведува дека четири дена пред изборите во 2022 биле примени 183.914 поштенски гласови, додека сега бројката е 190.907 — нешто повисока, но далеку помалку експлозивна од растот кај гласачите во странските мисии. Ова е важно затоа што токму поштенските гласови беа еден од столбовите на изборната машинерија на Орбан, особено меѓу двојните државјани во Трансилванија и Војводина. Ако таа машинерија и понатаму носи гласови, но повеќе не расте со старото темпо, а опозицијата паралелно добива залет кај мобилните гласачи, тогаш политичката тежина на тие две струи веќе не е иста.
EUalive затоа не ја чита оваа предизборна слика само како интересен технички детаљ, туку како можен знак дека теренот под Орбан се поместува токму таму каде што неговата власт најмалку сака да го признае тоа: кај живи, реални луѓе што се регистрирале да гласаат. Во изборни системи како унгарскиот, каде неколку тесни единици можат да одлучат кој ќе владее, ваквите бројки не се маргина, туку срж на пресметката. Ако Тиса навистина го претвори овој ентузијазам во денешни гласови, тогаш изборната ноќ во Унгарија лесно може да покаже дека најголемиот удар врз Орбан не доаѓа од говорите, туку од движењето на луѓето што решиле да не останат дома.