Што научи Маѓар од човекот што на претходните избори загуби од Орбан?

Кога лидерот на опозицијата Питер Марки-Зај не успеа да го собори премиерот Виктор Орбан на изборите во Унгарија во 2022 година, многу Унгарци рекоа дека резултатот покажува дека само „внатрешен играч“ може да победи, користејќи ги тврдите тактики на владејачката партија Фидес.

Питер Маѓар, кој води во анкетите пред изборите во недела, е токму таков кандидат – ветеран на Фидес кој бил во брак со поранешна министерка за правда во владата на Орбан и кој знае како се игра „Орбановата игра“, пишува Политико.

Марки-Зај не е љубител на личноста на Маѓар – го смета за „арогантен“ и „егоцентричен“ – но ја пофалува неговата ладнокрвна политичка остроумност и способност да извлече клучни лекции од опозицискиот неуспех во 2022 година.

Клучно е што Маѓар успешно се држел настрана од жестоките дебати за меѓународната поддршка за Украина – што се покажа како фатална грешка за Марки-Зај.

Тактиките на Маѓар понекогаш се немилосрдни и имаат свои критичари. Го обвинуваат дека се обидува да ги задуши сите опозициски партии освен неговата, дека спроведува строг медиумски мрак во рамки на својата структура и дека користи популистички ветувања во кампањата.

Но Марки-Зај тоа го гледа како „вистинскиот“ начин да се стави крај на 16-годишната власт на Орбан.

„Она што го прави Маѓар – е подобро, токму она што го научи од нашите грешки“, рече тој во кафе во град во јужна Унгарија каде што е градоначалник.

„Неговата стратегија се базира на искуствата на целата опозиција“.

Маѓар оди на избори и со поволен политички ветер поради економската слабост на земјата, засилена со јавното чувство дека корупцијата и непотизмот ја проникнуваат владата на Орбан.

„Луѓето гледаат дека ова не е функционална влада, тоа се промени… луѓето се многу лути, толку го мразат Фидес, нешто што пред четири години не беше случај“, рече Марки-Зај.

Строга контрола на комуникациите

Една од најважните лекции што ги научил Маѓар се однесува на неговиот стратегиски пристап кон Украина.

Таа лекција произлегува од катастрофалната грешка на Марки-Зај, која нашироко се смета за причина за неговиот тежок пораз во 2022 година. Додека анкетите најавуваа неизвесна трка, Орбан на крај победи со 49,3 наспроти 32,7 отсто.

Во февруари 2022 година, додека растеа тензиите меѓу Русија и Украина, Марки-Зај изјави за независниот медиум Partizán дека Унгарија може да ја поддржи Украина и воено заедно со сојузниците.

Кога бил прашан дали тоа значи копнена интервенција, одговорил: „Ако НАТО одлучи, тогаш и војници“, додавајќи: „но во моментов за тоа воопшто не се зборува“.

Следниот ден руските тенкови влегоа во Украина, а провладините медиуми неговата изјава ја искривија и го обвинија дека сака да ја вовлече Унгарија во војна.

Овој пат опозицијата ги избегна тие грешки, иако Орбан постојано го прикажува Маѓар како проукраински кандидат. Всушност, Маѓар се обидел да не биде перципиран како таков: се противи на брза интеграција на Украина во ЕУ и на испраќање оружје.

Омилениот кандидат за изборите во 2026 година исто така строго ја контролира комуникацијата во својата партија и ги централизира пораките околу себе. Наредил забрана за јавни настапи на речиси сите членови на партијата, дозволувајќи само мал број кратки изјави.

„Маѓар ја држи истата приказна на сите собири и зборува само со ограничени медиуми“, рече Марки-Зај, додавајќи дека комуницира преку објави што сам ги пишува на Фејсбук. „Не се плаши да биде популист“.

Ограничувањето на комуникациските канали е „многу паметно“, рече Марки-Зај, бидејќи „има помалку простор за критика и помалку простор за манипулирани снимки“.

Неутрализација на опозицијата

На изборите во 2022 година Марки-Зај водеше широка коалиција, но таа се распадна на изборната ноќ.

Од тоа Маѓар ја научил втората лекција: за да се победи Орбан, опозицијата мора да се обедини во едно движење.

„Половина од нив се глупави, другата половина се предавници. Зошто да се занимаваме со старата опозиција?“ рече Марки-Зај.

Според него, Маѓар добро направил што ја заобиколил старата опозиција, бидејќи не го носи нивниот товар на корупција и лош углед.

Стратегијата била паметна и затоа што изборниот систем ги фаворизира големите партии.

Соочен со систем кој дава финансиски предности на партиите што настапуваат самостојно, Маѓар вршел притисок врз другите опозициски партии да се повлечат.

Оние што не се повлекле, тврдат дека биле изложени на онлајн вознемирување од поддржувачи на партијата Тиса.

Маѓар исто така не дозволува лица со политичко минато во својата структура, плашејќи се од саботажи и верувајќи дека дел од опозицијата соработува со Орбан.

„Беше јасно дека клучни луѓе се обидуваат да ја саботираат кампањата“, рече еден долгогодишен менаџер на кампањата.

И покрај резервите, Марки-Зај вели дека се надева на победа на Маѓар:

„Сега неговата задача е да го победи Фидес и да ги стави овие криминалци зад решетки. Ако го направи тоа, ќе му подигнеме споменик – тоа му го ветив“.