Русија и Украина влегуваат во велигденско примирје, почнува попладне

Велигденско примирје меѓу Русија и Украина треба да почне денес, во сабота на 11 април, во 16 часот по време на Москва и Киев, односно во 15 часот по македонско време, и да трае до полноќ на 12 април, откако рускиот претседател Владимир Путин објави 32-часовен прекин на огнот, а украинскиот претседател Володимир Зеленски порача дека Киев ќе постапи реципрочно. Наместо формално потпишан договор, станува збор за кратка, временски ограничена пауза што двете страни јавно ја прифатија во пресрет на православниот Велигден.

Потегот доаѓа по неколкудневни украински повици за празнично запирање на нападите, особено врз енергетската инфраструктура. Зеленски уште на 1 април јавно предложи велигденско примирје како сигнал дека дипломатијата сè уште не е целосно истисната од војната, а неколку дена подоцна повтори дека Украина е подготвена на „реципрочни чекори“ доколку Москва навистина престане со нападите. Токму тој редослед е важен и политички: Кремљ го објави прекинот на огнот како руска одлука, но украинската страна инсистира дека идејата претходно дошла од Киев.

И покрај симболиката на празничната пауза, недовербата останува голема. Минатогодишното велигденско примирје заврши со меѓусебни обвинувања за прекршувања, а и овојпат руската команда доби наредба не само да ги запре борбените дејства, туку и да биде подготвена за „можни провокации“. Во Киев, пак, веќе се слуша барање оваа кратка пауза да не остане само медиумски потег, туку да се продолжи и да отвори простор за нови разговори. Тоа покажува дека и двете страни ја користат истата вест за различни цели: Москва за да демонстрира контрола над темпото на конфликтот, а Украина за да покаже дека не ја оттурнува можноста за прекин на огнот, но без да ја симне сопствената скепса.

Во поширок контекст, ова е редок момент на барем привидно синхронизиран прекин на огнот на цел фронт, додека американски посредуваните напори за пошироко решение тапкаат во место, а вниманието на Вашингтон значително се префрли кон Блискиот Исток. Затоа и ова велигденско примирје, иако важно како гест и како тест на намерата на двете страни, засега повеќе личи на краток прозорец отколку на вистински пресврт во војната.