Што е хантавирус и како се шири вирусот што го носат глодари?

Што е хантавирус и како се шири повторно стана актуелно прашање по сомнежите за кластер на инфекции поврзан со патување со крузер, при што здравствените власти предупредуваат дека станува збор за редок, но потенцијално тежок вирус што најчесто се пренесува од заразени глодари на луѓе преку урина, измет или плунка.

Хантавирусите се група вируси што природно циркулираат кај глодари, како глувци, стаорци и полски глодари. Животните обично не покажуваат знаци на болест, но можат да го исфрлаат вирусот во околината. Луѓето најчесто се заразуваат кога ќе вдишат ситни честички од исушен измет, урина или плунка на заразен глодар, особено при чистење затворени, прашливи или слабо проветрени простории.

Ризични места се напуштени куќи, магацини, шупи, визби, камп-објекти, плевни, бродски простории и сите средини каде што може да има траги од глодари. Инфекцијата може поретко да се пренесе и преку каснување или гребнатина од глодар, или ако контаминиран материјал дојде во контакт со очи, нос, уста или оштетена кожа.

Во најголем дел од случаите, хантавирусот не се шири лесно од човек на човек. Исклучок се одредени соеви, особено Andes virus во Јужна Америка, каде во претходни епидемии е забележан ограничен пренос меѓу луѓе при близок и продолжен контакт. Затоа здравствените служби внимателно ги следат кластерите на заболени, особено кога се појавуваат во затворена средина.

Симптомите најчесто почнуваат како грип: температура, замор, болки во мускулите, главоболка, мачнина, повраќање или болки во стомакот. Кај потешките форми, болеста може брзо да напредува кон проблеми со дишењето, кашлица, притисок во градите и белодробен синдром, кој бара итна медицинска грижа. Во некои региони хантавирусите можат да предизвикаат и хеморагична треска со бубрежен синдром.

Нема специфичен лек што директно го уништува хантавирусот. Лекувањето главно е поддржувачко и зависи од тежината на состојбата: кислородна поддршка, интензивна нега, следење на дишењето, крвниот притисок и функцијата на органите. Раното препознавање е клучно, бидејќи кај потешките случаи состојбата може да се влоши за кратко време.

Превенцијата се сведува на избегнување контакт со глодари и нивни траги. Простории во кои има измет или гнезда од глодари не треба да се метат или чистат на суво, бидејќи така честичките можат да се кренат во воздух. Најбезбедно е прво да се проветри, потоа површините да се навлажнат со средство за дезинфекција, да се користат ракавици и заштита, а отпадот внимателно да се отстрани.

Хантавирусот не е причина за паника кај општата популација, но е причина за претпазливост. Најголем ризик имаат луѓе што работат или престојуваат во простори каде има глодари, како земјоделци, шумари, кампери, работници во магацини, лица што чистат напуштени објекти и патници што престојуваат во средини со лоша хигиена и можна контаминација.