Skip to content
Контроверзниот архитектонски стил сè повеќе станува причина за патување и истражување на градовите, а еден од најдобрите примери е пешачката тура низ Скопје во Северна Македонија. Сепак, овој тренд се шири на бројни други дестинации низ целиот свет, пишува Euronews Travel.
Во овој контекст, се појави нов естетски правец што многумина не би го поврзале веднаш со „убавината“ – брутализмот.
Еден од градовите што најмногу го искористија овој тренд е Скопје, главниот град на Северна Македонија.
По катастрофалниот земјотрес во 1963 година, кога околу 80% од градот беше уништен, следеше масовна реконструкција во која учествуваа архитекти од целиот свет. Резултатот беше единствена мешавина од бруталистички згради што сè уште го дефинираат визуелниот идентитет на градот денес.
Александра Георгиева, жителка на Скопје, започна пешачка тура низ бруталистичката архитектура, водена со опционален бакшиш, со цел да ги запознае туристите со овој специфичен стил.
„Во тој период, македонските архитекти дадоа огромен придонес во развојот на градот“, изјави таа за Euronews Travel за време на турата.
„Тоа е дискутабилен стил на архитектура, но сакале или не, градот целосно се прероди по земјотресот.“
Контроверзноста околу овој стил сè уште постои. Критичарите се залагаа за замена на бруталистичките фасади со неокласичен стил, што делумно беше имплементирано преку проектот „Скопје 2014“.
Иако проектот беше запрен во 2018 година, многу згради во центарот веќе се реновирани со значителни трошоци.
Застапниците на промената тврдат дека таа го враќа постариот изглед на градот, додека противниците веруваат дека се брише важен дел од историјата.
Георгиева не се согласува со тоа. „Мислам дека ја пропуштивме шансата да го обновиме Скопје во неокласичен стил веднаш по земјотресот“, рече таа.
„Во меѓувреме, брутализмот стана еден од најважните стилови во градот. Можеби не е омилен, но е многу автентичен и специфичен и го издвојува Скопје од другите градови.“
Нејзината турнеја вклучува згради како што се Македонската академија на науките и уметностите, Градскиот трговски центар и зградата на поштата, кои денес се меѓу најпосетуваните локации за љубителите на овој архитектонски правец.
Каде на друго место можете да видите брутализам – а Белград е сè попопуларна дестинација
Еден од најпознатите примери на брутализам во Европа е Барбикан центарот во Лондон, каде што се организираат и водени тури низ комплексот.
Ереван во Ерменија, исто така, привлекува љубители на овој стил, особено благодарение на комплексот Каскада, додека радио-оптичкиот телескоп Оргов се наоѓа и во областа.
Меѓу градовите што сè почесто се издвојуваат на мапата на љубителите на брутализмот е Белград, каде што посетителите особено ги истакнуваат зградите како што се Кулата Генекс, Палатата на Србија, комплексот „Рудо“ (Источна порта на Белград), зградата „Тоблероне“ во Карабурма и Ламеле во Блок 21, како и други монументални згради на социјалистичкиот модернизам кои станаа еден вид туристичка атракција и честа тема на социјалните мрежи.
Сите овие згради денес сè повеќе го привлекуваат вниманието на посетителите, не само како дел од секојдневниот градски пејзаж, туку и како точки од интерес на мапата на љубителите на бруталистичката и социјалистичката модерна архитектура, која повторно добива на популарност.
