Skip to content
Западен Балкан е чекор поблиску до укинување на дополнителните роаминг трошоци со Европската Унија, откако е одобрен почетокот на процесот што треба да доведе до билатерални договори меѓу ЕУ и секоја од земјите од регионот. Ако преговорите завршат успешно, граѓаните на Македонија, Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора и Србија ќе можат да користат повици, СМС и мобилен интернет во ЕУ по принципот „роаминг како дома“.
Процесот не значи автоматско и веднаш укинување на роамингот. Европската комисија претходно предложи отворање преговори со шесте партнери од Западен Балкан, а секоја земја ќе треба целосно да се усогласи со европските правила за роаминг пред да стане дел од режимот „Roam Like at Home“. Тоа значи дека патот до целосно укинување на дополнителните трошоци ќе зависи од регулаторната подготвеност на секоја држава и од договорот што ќе го склучи со ЕУ.
За граѓаните, ова би значело крај на високите трошоци за мобилен интернет, повици и пораки при патување во земјите членки на Унијата. Истото правило би важело и во обратна насока: граѓаните на ЕУ што патуваат во Западен Балкан би можеле да ги користат мобилните услуги без дополнителни роаминг надоместоци, по цени блиски до домашните.
Ова е продолжение на процесот што во регионот почна со укинувањето на роамингот меѓу земјите од Западен Балкан од 1 јули 2021 година. Подоцна, во 2022 година, 38 телекомуникациски оператори од ЕУ и Западен Балкан ја потпишаа Декларацијата за роаминг, со која од 1 октомври 2023 година почна постепено намалување на цените за мобилен интернет меѓу двата простора.
Новата фаза оди чекор понатаму од досегашното намалување на цените. Наместо поевтини пакети и ограничени понуди за роаминг, целта е земјите од регионот да се вклучат во европскиот модел во кој корисниците патуваат без страв од високи сметки. Тоа е особено важно за студентите, работниците, компаниите, туристите и семејствата што често комуницираат или патуваат меѓу ЕУ и Западен Балкан.
За Македонија, ова прашање има и економско, и политичко значење. Поевтиниот роаминг би го олеснил движењето на луѓе, услугите, туризмот и малите бизниси, но истовремено е дел од пошироката европска интеграција на регионот преку практични придобивки пред членството. Наместо интеграцијата да се гледа само низ преговарачки поглавја и политички услови, роамингот е пример за конкретна мерка што граѓаните можат директно да ја почувствуваат.
Останува отворено кога точно ќе се применат новите правила. Брисел јасно посочува дека ќе следуваат преговори, билатерални договори и целосно усогласување со европското законодавство. Тоа значи дека граѓаните сè уште не треба да очекуваат моментално укинување на трошоците, но процесот сега влегува во фаза во која роамингот меѓу ЕУ и Западен Балкан веќе не е само политичка најава, туку конкретна регулаторна постапка.
