Избори во Косово: трет обид за излез од политичката блокада

Косово денеска одржува предвремени парламентарни избори, трети за само 18 месеци, откако политичките партии не успеаја да обезбедат стабилно мнозинство и договор за избор на нов претседател на државата. Изборите доаѓаат по продолжена институционална криза, во која земјата подолг период остана без функционална влада и со блокирани клучни политички процеси.

Право на глас имаат нешто повеќе од 2,09 милиони граѓани, а гласањето се спроведува во 949 избирачки центри и 2.550 избирачки места низ Косово. Според податоците на Централната изборна комисија, во трката учествуваат 21 политички субјект со вкупно 902 кандидати за пратеници.

Главниот фаворит и на овие избори е движењето Самоопределување на Албин Курти, кое на последните избори во декември освои 51,1 процент од гласовите. Сепак, и покрај изборната предност, Курти не успеа да обезбеди договор со опозициските партии за избор на претседател, што ја продлабочи политичката блокада и доведе до ново распуштање на парламентот.

Клучниот проблем останува потребното мнозинство за избор на претседател. Во косовскиот парламент, кој има 120 пратеници, за избор на шеф на државата е потребна поддршка од најмалку 80 пратеници. Без договор меѓу власта и опозицијата, дури и евентуална нова победа на Самоопределување не значи автоматски излез од кризата.

Политичката нестабилност веќе има последици и врз европската агенда на Косово. Европските претставници во изминатиот период повикаа на формирање стабилни институции што ќе можат да ги спроведуваат реформите потребни за приближување кон Европската Унија. Косово, кое прогласи независност во 2008 година, останува во сложена регионална позиција поради нерешените односи со Србија и ограниченото меѓународно признавање.

Изборите се одржуваат и во услови на зголемен замор кај гласачите, кои за краток период повторно излегуваат на парламентарни избори. Дел од аналитичарите не очекуваат голема промена во распоредот на силите, што значи дека и по гласањето главното прашање може да остане исто – дали политичките партии ќе успеат да постигнат компромис за формирање функционални институции.