Skip to content
Потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, утрово пристогна во Швајцарија на нова рунда разговори со Иран, насочени кон спроведување на рамковен договор за деескалација на конфликтот на Блискиот Исток и ограничување на нуклеарната програма на Иран. Разговорите доаѓаат во време кога кревкото примирје во регионот е сериозно ставено на тест поради тековните тензии меѓу Израел и либанската група Хезболах.
Пред да ја напушти воздухопловната база Ендрус, Венс рече дека главните теми на разговорите ќе бидат иднината на нуклеарната програма на Иран и почитувањето на прекинот на огнот во Либан.
„Се надевам дека можеме да постигнеме напредок и по нуклеарното прашање и по прашањето за прекинот на огнот во Либан“, изјави американскиот потпретседател за новинарите. Тој рече дека ќе остане во Швајцарија еден до два дена додека техничките тимови продолжуваат да работат на деталите за евентуален конечен договор.
Средбата првично беше закажана за 19 јуни, но беше одложена во последен момент по новата ескалација на насилството во јужен Либан. Во израелските напади загинаа четворица израелски војници, а последователните меѓусебни обвинувања меѓу Израел и Хезболах ја доведоа во прашање одржливоста на договореното примирје.
Според Венс, ситуацијата во Либан покажува некои знаци на стабилизација, но останува исклучително кревка.
„Ова е циклус во кој едната страна напаѓа, а другата возвраќа. За да има траен мир, прекинот на огнот треба да се зачува доволно долго за да се врати довербата меѓу страните“, рече тој.
На разговорите присуствуваат и специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, и Џаред Кушнер, кои веќе се во Швајцарија и работат на техничките аспекти на договорите меѓу Вашингтон и Техеран. Се очекува и медијатори од Катар и Пакистан, кои досега одиграа важна улога во дипломатските напори.
Зошто разговорите се толку важни
Тековниот дипломатски процес е дел од поширок напор за намалување на тензиите на Блискиот Исток по месеци конфликт и меѓусебни напади во регионот. Според американските претставници, рамковниот договор меѓу САД и Иран предвидува период од 60 дена за развој на конечни механизми за контрола на нуклеарната програма на Иран, како и мерки за намалување на ризикот од нови воени судири.
Една од главните цели на Вашингтон е враќање на меѓународната контрола врз иранските нуклеарни постројки и враќање на инспекторите од Меѓународната агенција за атомска енергија. Во исто време, САД инсистираат на одржливо почитување на прекинот на огнот во Либан, бидејќи нова ескалација меѓу Израел и Хезболах би можела да го поткопа целиот процес на преговори.
Аналитичарите забележуваат дека успехот на разговорите во Швајцарија ќе биде одлучувачки не само за односите меѓу Вашингтон и Техеран, туку и за стабилноста на целиот Блиски Исток, каде што тензиите остануваат високи и покрај дипломатските напори во последните недели.
