Skip to content
Украинците повторно ќе излезат на протест во петок, 24 јули, со барање Михајло Федоров да биде вратен на функцијата министер за одбрана. Претседателот Володимир Зеленски веќе исполни едно од нивните главни барања и го смени командантот на армијата, но тоа не беше доволно за да се смират улиците.
Организаторите најавија собирање на плоштадот „Иван Франко“ во Киев и во централните делови на други украински градови. Доколку власта повторно не одговори, тие најавуваат протести без однапред утврден крај.
Протестите започнаа на 16 јули, по ненадејното разрешување на Федоров, само шест месеци откако беше назначен за министер за одбрана. Стотици, а потоа и илјадници граѓани, ветерани и припадници на вооружените сили излегоа во Киев и во други градови со две барања: Федоров да се врати, а генерал Олександр Сирски да биде сменет.
Зеленски го разреши Сирски и за нов врховен командант го назначи генерал-мајор Михајло Драпатиј. Тој важи за командант од поновата генерација, со поддршка меѓу војниците и застапниците на модернизацијата на украинската армија.
Но демонстрантите порачуваат дека е исполнета само половина од нивното барање.
„Мора да го вратиме Федоров“, порача воениот ветеран Дмитро Козјатински, еден од организаторите. Според него, со смената на Сирски веќе не постои главната пречка меѓу Министерството за одбрана и Генералштабот, поради што нема причина Федоров да не се врати.
Зошто беше сменет Федоров?
Официјално детално образложение не беше објавено. Зеленски призна дека Федоров и Сирски не можеле ефикасно да соработуваат, додека проблемите со мобилизацијата, состојбата во бригадите и командувањето на фронтот останале нерешени.
Федоров јавно го обвини поранешниот командант дека ги блокирал иницијативите на Министерството, одбегнувал директно решавање на проблемите и ги саботирал обидите за реформирање на армијата. Сирски ги отфрли критиките и повика вниманието да се задржи на војната против Русија.
Федоров стекна голема популарност како лице на технолошката трансформација на украинската одбрана. За време на неговиот мандат беа проширени набавките на беспилотни летала, започнаа нови програми за дрон-единиците, беше формиран Центар за одбранбена вештачка интелигенција и беа направени промени во воените набавки.
Министерството за одбрана соопшти дека за четири месеци биле набавени повеќе дронови отколку во целата претходна година, а воениот пристап сè повеќе бил насочуван кон технологија, автоматизација и удари врз руската логистика.
Зеленски му понудил на Федоров друга висока функција во Владата, поврзана со технологијата и иновациите. Поранешниот министер, според украинските медиуми, не ја прифатил понудата и инсистира да се врати во Министерството за одбрана.
Во моментов должноста министер за одбрана ја извршува Јевхениј Хмара, безбедносен функционер со искуство во украинските далекусежни напади врз руски воени и енергетски цели. За негово трајно назначување ќе биде потребна поддршка од украинскиот парламент.
Протестите се ретка појава во Украина за време на војната. Тие не се насочени против одбраната на земјата, туку против начинот на кој се носат одлуките во воениот врв. Демонстрантите тврдат дека смената на еден од најпопуларните министри без јасно објаснување може да ги запре реформите во момент кога украинската армија се соочува со недостиг од луѓе, тешка состојба на фронтот и постојан руски притисок.
Зеленски го смени генералот и исполни едно барање. Петочниот протест треба да покаже дали јавноста ќе се задоволи со таа промена или политичката криза ќе продолжи додека Федоров не се врати во Министерството за одбрана.
