Skip to content
Долготрајната суша и екстремните летни температури ја доведоа Босна и Херцеговина до сериозен недостиг на вода. Повеќе реки се на исклучително низок водостој, на одделни места речниот тек е речиси прекинат, а хидролозите предупредуваат дека проблемот веќе не е само она што се гледа во коритата, туку и намалувањето на подземните резерви на вода.
Особено загрижува состојбата на реката Босна. Во Зеница се откриени големи делови од коритото, а локалните жители велат дека не паметат реката да била толку плитка. Босанските медиуми денеска објавуваат слични слики и од други делови на земјата, каде долгото отсуство на посериозни врнежи остава видливи последици.
И официјалните мерења на Федералниот хидрометеоролошки завод покажуваат ниски водостои. На последните достапни мерења, Босна кај Зеница била на околу 62 сантиметри, Сана кај Сански Мост на 72 сантиметри, а Неретва кај Кашиќи на 89 сантиметри. Самите бројки не се доволни за прогласување историски минимум, но ја потврдуваат слабата хидролошка слика во повеќе сливови.
Хидрологот Муриз Спахиќ предупредува дека вистинскиот проблем може да трае многу подолго од еден топлотен бран. Подземните води, кои ги хранат изворите и дел од водоснабдувањето, не се неисцрпен ресурс. Кога со месеци нема доволно врнежи, тие резерви постепено се трошат, а за нивно повторно полнење се потребни подолги периоди со дожд и снег.
Последиците веќе не се ограничени само на реките. Сушата ова лето силно го погоди и земјоделството во БиХ. Производителите предупредуваат на големи загуби кај пченката, зеленчукот и овошјето, а кај дел од посевите проценките за пад на приносот достигнуваат и до 80 или 90 отсто. Тоа го зголемува и ризикот од поскапа сточна храна и повисоки цени на храната во следниот период.
Дополнителен удар трпат речните екосистеми. Екологот Исмир Смајиќ предупредува дека на одделни водотеци текот веќе е прекинат. Кога одреден дел од речниот екосистем останува без вода, последиците можат да се пренесат врз рибите, другите водни организми и целиот синџир на исхрана.
Колку е чувствителен водниот систем покажа и случајот со водопадот Блиха кај Сански Мост, кој овој месец на неколку часа целосно остана без вода. Тамошните активисти го поврзуваат проблемот и со работата на блискиот рудник, што сè уште е предмет на проверки, но случајот дополнително ја отвори дебатата за состојбата на водните ресурси во земјата.
Најавените дождови можат краткорочно да ги подигнат водостоите, но експертите предупредуваат дека неколку врнежливи денови нема да го надоместат дефицитот создаван во текот на долгата суша. За обновување на изворите и подземните резерви е потребен многу подолг период со континуирани врнежи.
Затоа сликата од празните речни корита е само највидливиот дел од проблемот. Многу потешко се забележува она што се случува под земјата, а токму од тие резерви во голема мера зависи колку брзо водниот систем на БиХ ќе може да се опорави по ова екстремно суво лето.
