Skip to content
Сметки, училиште, храна, гориво и уште еден трошок што лесно го забораваме – првата недела од септември за семејство со две деца може да биде многу поскапа од обична седмица. Направивме „Рацин.мк кошничка“ за да видиме колку пари исчезнуваат уште пред да стигне вториот викенд.
Септември има еден необичен талент. Уште не е завршена првата недела, а семејниот буџет веќе изгледа како да поминал половина месец. Почнува училиштето. Стигнуваат сметки. Треба да се наполни фрижидерот. Автомобилот мора да се наполни со гориво. Децата имаат нови обврски.
А меѓу сите тие трошоци секогаш се појавува уште нешто што никој не го планирал.
Затоа, наместо повторно да ја пренесуваме синдикалната минимална кошница, Рацин.мк направи поинаква пресметка:
Колку навистина може да потроши едно четиричлено семејство во првите седум дена од септември?
„Рацин.мк кошничка“ – една недела, седум трошоци
За пример земаме семејство со двајца возрасни и две деца кои од септември одат на училиште.
Не станува збор за луксуз.
Не сметаме ресторан, нов телефон, брендирани патики или голема семејна забава.
Сметаме само она што најчесто мора да се плати.
Нашата пресметка е направена како реалистичен пример, а не како официјална статистичка кошница. Цените може да варираат според градот, продавницата, навиките и тоа што семејството веќе има дома.
И токму затоа е интересна.
1. Храна за седум дена: околу 5.800 денари
Августовската синдикална кошница предвидува 25.032 денари месечно за храна и пијалаци. Тоа се околу 5.800 денари кога месечниот трошок ќе се претвори во просечен седумдневен трошок.
Но ова е само математичка распределба.
Во реалноста, семејството може да потроши повеќе уште во првата недела – особено ако купува поголеми пакувања, овошје и зеленчук, месо, млечни производи и резерви за училиштето.
Затоа во нашата кошничка ставаме:
5.800 денари.
Не за свечен ручек. За обични седум дена.
2. Училиште за две деца: најмалку 4.000–5.000 денари
Ова е трошокот кој ја прави септемвриската прва недела различна од останатите.
На пазарот моментално има основни училишни комплети со ранец и прибор за околу 2.000–2.300 денари. На пример, актуелна понуда за сет ранец и училиштен прибор е 2.340 денари, додека друг комплет со ранец, прибор, боици, фломастери и други елементи е околу 1.962 денари.
Тоа значи дека само два основни комплета можат да чинат околу: 4.000–4.700 денари.
А тука не се вклучени сите можни учебни материјали, тетратки, дополнителен прибор, ликовен материјал или нешто што наставникот ќе го побара во текот на месецот.
Во нашиот пример земаме: 4.500 денари.
3. Транспорт: околу 1.200 денари
Синдикалната кошница за август предвидува 5.175 денари месечно за транспорт.
Кога тоа ќе се распредели на една недела, излегуваат околу: 1.200 денари.
За семејство што користи автомобил, септември може да биде и поскап.
Со актуелна цена од 94 денари за литар бензин 95 и 95 денари за литар дизел, едно дополнително точење гориво брзо го зголемува трошокот.
Училиште, работа, тренинзи, пазарење. Сè тоа се километри.
4. Струја и комуналии: околу 1.600 денари
Во августовската кошница за станарина, вода, електрична енергија и греење се предвидени 6.370 денари.
Ако и овој трошок го распоредиме на четири недели, за првата недела добиваме приближно: 1.600 денари.
Но тука постои една важна забелешка.
Струјата не се троши рамномерно по недели, а сметката зависи од потрошувачката и тарифниот блок.
За домаќинствата во 2026 година високата тарифа е различна според потрошувачката, додека ниската тарифа е 2,1893 денари за kWh. Евтината тарифа важи од 13 до 15 часот и од 22 до 7 часот, како и во текот на целиот викенд од сабота навечер до понеделник наутро.
Затоа ова не е „сметка за струја од 1.600 денари“, туку еднонеделен удел во месечниот трошок.
5. Телефон и интернет: околу 850–900 денари
Комуникациите во августовската кошница се пресметани на 3.677 денари месечно.
Една четвртина од тој износ е околу:
850–900 денари.
И ова е еден од оние трошоци кои ретко ги забележуваме затоа што се плаќаат автоматски. Но кога ги собирате сите автоматски плаќања, тие повеќе не се мали.
6. Хигиена и основни домашни потреби: околу 700 денари
Августовската кошница предвидува 2.692 денари месечно за хигиена.
За една недела тоа е околу: 620 денари.
Со малку простор за непланиран сапун, детергент, шампон, паста за заби или нешто што едноставно „се потрошило“.
Затоа во нашата пресметка ставаме: 700 денари.
7. Една детска активност: 800 денари
Овој трошок не е дел од задолжителното преживување. Но токму затоа го ставаме.
Детето не е само ученик кој треба да има тетратки.
Во септември почнуваат тренинзи, јазици, музика, спортови и други активности.
Ако семејството одвои само: 800 денари за една детска активност или неделен трошок поврзан со неа, буџетот повторно се намалува.
И еве ја сметката
Нашиот пример изгледа вака:
Храна: 5.800 денари
Училиште за две деца: 4.500 денари
Транспорт: 1.200 денари
Струја и комуналии: 1.600 денари
Телефон и интернет: 900 денари
Хигиена: 700 денари
Детска активност: 800 денари
Вкупно: околу 15.500 денари.
Толку може да исчезнат од семејниот буџет уште во првите седум дена.
И тоа без ресторан. Без нова гардероба. Без поправка на автомобил. Без лекар. Без непланирана сметка. Без излегување на кафе како семејство. И без кирија.
А што значат 15.500 денари?
Тука приказната станува уште поинтересна.
Последниот официјален податок на Државниот завод за статистика покажува дека просечната нето-плата во јуни 2026 година изнесувала 48.381 денар.
Ако еден човек прима просечна плата, нашата илустративна прва септемвриска недела би изела околу: 32 отсто од целата плата.
Остануваат околу: 32.881 денар.
Но тоа не е „слободен“ остаток.
Од него допрва треба да се платат останатите три недели храна, транспорт, сметки, домување и сите други трошоци.
Ако семејството плаќа и кирија, математиката станува уште потешка.
Зошто септември е поинаков од другите месеци?
Затоа што дел од трошоците се натрупуваат во ист момент.
Храната се купува секој месец. Струјата се плаќа секој месец. Горивото се троши секој месец.
Но училиштето не се подготвува секој месец одново. Во септември се купува ранец, прибор, тетратки, опрема и облека.
И токму затоа семејниот буџет не се однесува како рамна линија. Повеќе личи на скалила.
Еден трошок.
Па втор.
Па трет.
И пред да помине првата недела – неколку илјади денари веќе ги нема.
Најголемиот проблем не е 68.675 денари
Синдикалната кошница од 68.675 денари е корисна како индикатор, но таа кажува колку чини еден месец.
Не кажува кога тие пари исчезнуваат. А токму тоа го чувствува семејството.
Не на 30 септември. Туку на 3, 5 или 7 септември.
Кога детето треба да тргне на училиште, фрижидерот е празен, автомобилот е на резерва, а сметките веќе пристигнале.
„Рацин.мк кошничката“ има и добра страна
Оваа пресметка не треба да служи само за да исплаши.
Таа може да покаже и каде има простор за заштеда.
Ранецот може да се користи од лани. Тетратките можат да се купат според реалната потреба, а не по желба на детето. Горивото може да се намали со подобро планирање на патувањата. Евтината тарифа за струја може да се користи кога тоа е можно. А храната може да се испланира однапред наместо седум пати да се оди во продавница.
Но тука повторно се враќаме на главното прашање.
Колку простор за штедење има семејство кое веќе ги сведува трошоците на основното?
Септември не е поскап затоа што календарот се сменил
Поскап е затоа што во истиот момент се среќаваат неколку обврски.
Училиштето. Храната. Сметките. Транспортот. Децата. Домот.
И токму затоа првата недела е добар тест за реалната состојба на еден семеен буџет.
Не прашува: „Колку заработувате?“
Туку: „Колку ви останува откако ќе го платите она без кое не можете?“
За едно четиричлено семејство во нашиот пример, одговорот е јасен: Околу 15.500 денари можат да исчезнат уште во првите седум дена од септември.
А месецот тогаш штотуку почнал.
