Skip to content
Непрофитната организација „Our Macedonia Inc.“ покрена петиција за основање македонски музеј во Австралија, кој би ја документирал иселеничката историја и би го зачувувал културното наследство на заедницата. Од австралиските локални власти и културни институции се бара поддршка за простор, собирање предмети и нивна заштита.
Според австралискиот попис од 2021 година, 111.352 жители пријавиле македонско потекло. Од нив, 68.781 се родени во Австралија, што го покажува повеќегенерациското присуство на заедницата. Најголемата македонска заедница во земјата е во сојузната држава Викторија, каде што се евидентирани 49.429 жители со македонско потекло.
Доселувањето има повеќе историски бранови, од печалбарите во првата половина на XX век до семејствата што пристигнувале по Втората светска војна и економската миграција во 1960-тите и 1970-тите години. Заедницата изградила свои културни, верски, спортски и социјални организации. Во Епинг во 1981 година бил отворен Македонски центар, а во следните години биле основани федерации на здруженија и организации за поддршка на постарите иселеници.
Музејската иницијатива веќе добила и прва изложба. На 18 октомври во Интеркултурниот центар „Даребин“ во Престон биле претставени приказни, фотографии и предмети поврзани со животот на Македонците во Австралија. Во објавата по настанот организаторите најавиле дека во 2027 година изложбата ќе гостува низ Викторија, со цел македонската култура и иселеничка историја да бидат достапни за поширока публика.
Постојат и претходни проекти за зачувување на ова наследство. Музејот „Пауерхаус“ во Сиднеј, во соработка со Македонското социјално здружение од Порт Кембла, го реализирал проектот „Врски со традицијата – дизајни на македонски престилки“. Во истражувањето биле интервјуирани 23 жени, главно доселенички од Битолско и Охридско, кои понудиле повеќе од 40 престилки за изложбата. Проектот, претставен во 2009 година, ги поврзал традиционалните предмети со личните сведоштва за иселувањето.
Зачувувањето на јазикот продолжува и преку образованието. Во програмата за 2026 година на државното Училиште за јазици на Викторија е вклучен македонскиот јазик, со настава во Алтона Норт, Килор Даунс, Северен Џилонг и Томастаун. Наставата се одржува во сабота, надвор од редовните училишни часови.
Организаторите сметаат дека придонесот на Македонците во австралиското образование, уметноста, спортот, бизнисот и јавниот живот е недоволно претставен. Предложениот музеј би ги собирал иселеничките сведоштва и предмети на едно место и би имал образовни содржини за сегашните и идните генерации.
