Skip to content
Пустото вулканско парче земја се наоѓа на влезот во Црвеното Море, на рута низ која минува околу 12 проценти од светската трговија.
Хутите го презедоа островот Перим, познат и како Мајун, по брза офанзива долж западниот брег на Јемен и повлекувањето на силите лојални на меѓународно признатата влада. Со заземањето на островот, групата поддржана од Иран доби позиција во средиштето на Баб ел Мандеб, еден од најважните и најчувствителните поморски премини во светот.
Преземањето на островот го потврдиле висок претставник на јеменските владини сили и претставник на Хутите, цитирани од Асошиејтед прес. Самите Хути соопштија дека оствариле значителни територијални придобивки долж крајбрежјето, но не го споменаа Перим по име.
ЗОШТО ПЕРИМ Е ТОЛКУ ВАЖЕН?
Островот се наоѓа во Баб ел Мандеб, теснец широк околу 28 километри што го поврзува Црвеното Море со Аденскиот Залив и понатаму со Индискиот Океан. Перим го дели преминот на два пловни канала и се наоѓа близу неговата најтесна точка.
Преку оваа рута бродовите од Азија стигнуваат до Суецкиот Канал, Средоземното Море и Европа. Низ Баб ел Мандеб вообичаено минува околу 12 проценти од светската трговија, вклучувајќи големи количества нафта, течен природен гас и стоки што се превезуваат меѓу Европа и Азија.
Островот нема големо население или значајни природни ресурси. Неговата вредност произлегува од положбата. Силата што располага со ракети, беспилотни летала и системи за набљудување на Перим може многу полесно да го следи или загрозува движењето на бродовите низ теснецот.
КАКО ХУТИТЕ СТИГНАА И ГО ПРЕЗЕДОА ОСТРОВОТ?
Преземањето на Перим беше дел од пошироката офанзива на Хутите долж јеменското крајбрежје. Групата во четвртокот го зазеде стратешкиот пристанишен град Мока, а потоа стигна и до Дубаб, град поставен директно спроти островот.
Силите поврзани со јеменската влада се повлекле од островот по серијата порази. Претставник на владините сили, цитиран од Асошиејтед прес, како причини ги посочил слабата координација меѓу различните вооружени формации и задоцнетата реакција на Саудиска Арабија.
Саудиските сили потоа го нападнаа аеродромот во Мока и други позиции на Хутите, но воздушните напади засега не го запреа нивното напредување.
МОЖАТ ЛИ ХУТИТЕ ДА ГО ЗАТВОРАТ ЦРВЕНОТО МОРЕ?
Контролата врз Перим не значи дека Хутите автоматски можат целосно да го затворат Црвеното Море. За долготрајна блокада би биле потребни постојано воено присуство, снабдување, надзор и способност да се издржи евентуален напад од Саудиска Арабија или од меѓународни поморски сили.
Сепак, Хутите не мора физички да го запрат секој брод. Доволна е опасноста од ракетни и беспилотни напади за осигурителните компании да ги зголемат цените, а превозниците да ги пренасочат бродовите околу Африка. Таквата рута е подолга, поскапа и го забавува транспортот.
Поморскиот сообраќај низ Баб ел Мандеб веќе се намалил за околу 60 проценти од почетокот на нападите врз бродови кон крајот на 2023 година, според податоци на „Лојдс лист интелиџенс“ пренесени од Асошиејтед прес.
Саудиска Арабија сè повеќе го користи Црвеното Море за извоз на нафта поради нарушувањата во Ормускиот Теснец. Нафтата се пренесува преку копнен нафтовод до пристаништето Јанбу, а потоа со танкери продолжува низ Баб ел Мандеб.
Со иранското влијание во Ормускиот Теснец и зајакнатите позиции на Хутите кај Баб ел Мандеб, две клучни излезни точки за енергетските пратки се истовремено изложени на голем ризик. Цената на нафтата неделава повторно надмина 100 долари за барел.
Хутите соопштија дека пловидбата е безбедна за сите компании освен за саудиските бродови. Пазарите и превозниците, сепак, реагираат на можноста за напад, а не само на официјалните ветувања на вооружените групи.
Новата офанзива истовремено ја загрозува кревката пауза во јеменската граѓанска војна, воспоставена во 2022 година. Според Обединетите нации, повеќе од 46.000 луѓе избегале од своите домови во текот на последната недела поради обновените борби.
