Skip to content
Американскиот претседател Доналд Трамп денеска ќе се обрати пред Генералното собрание на Обединетите нации во Њујорк, во момент кога САД се соочуваат со продолжената војна со Иран, неизвесност околу Украина, нарушени енергетски пазари и растечки глобални стравувања од последиците на вештачката интелигенција.
Говорот на Трамп доаѓа речиси седум месеци по почетокот на американско-израелската војна со Иран. Конфликтот не ги исполни досегашните очекувања на Белата куќа за брзо решение, а ограничувањето на сообраќајот низ Ормускиот Теснец силно се одрази врз светските цени на нафтата и горивата.
Американскиот амбасадор во ОН Мајк Волц најави дека Трамп ќе зборува за начинот на кој неговата администрација се справува со меѓународните кризи и повторно ќе нагласи дека Вашингтон нема да дозволи Иран да дојде до нуклеарно оружје.
Но паралелно со воената реторика се отвора и простор за дипломатија. Висок ирански претставник за Reuters изјави дека Техеран е подготвен во рок од неколку дена да го отвори Ормускиот Теснец за бродови од земјите од Заливот доколку САД го намалат воениот притисок и блокадата на иранските пристаништа. Иранската страна го опиша собирот во Њујорк како можност за обновување на разговорите со Вашингтон.
Украина е второто големо прашање на агендата. Трамп треба да се сретне со украинскиот претседател Володимир Зеленски, а една од темите е можноста за меѓусебен прекин на нападите врз енергетската инфраструктура на Украина и Русија. Зеленски сигнализираше дека Киев би прифатил таков договор доколку Москва исто така ги запре нападите.
Трамп во Њујорк има закажано серија средби со светски лидери. Меѓу нив се британскиот премиер Енди Барнам, јапонската премиерка Санае Такаичи, украинскиот претседател Зеленски, вршителката на должност претседател на Венецуела Делси Родригез, како и лидери од земјите од Персискиот Залив. Со Данска и Гренланд треба да биде потпишан и договор што ќе овозможи поголемо американско воено присуство на островот.
Друга тема што добива сè поголемо место на годинашното Генерално собрание е вештачката интелигенција. ОН ја вклучија AI меѓу клучните прашања за 81. сесија, со фокус на ризиците од нееднаквост, пристрасност, надзор и злоупотреба, но и на можностите што ги носи технологијата.
Самиот Трамп во последниот период заговара далеку полиберален пристап кон развојот на AI и се противи на регулативи за кои смета дека би ја забавиле американската технолошка индустрија. Прашањето станува сè позначајно и во американската внатрешна политика, каде растат стравувањата за влијанието на автоматизацијата врз работните места.
Годинашното заседание се одржува и во период кога односот на Вашингтон кон самите Обединети нации повторно е под лупа. Администрацијата на Трамп го намали американското финансиско учество во дел од програмите на организацијата, додека претседателот во повеќе наврати го критикуваше ОН како неефикасна институција.
Генералната дебата на 81. сесија започнува денеска и ќе трае до 28 септември. Темата на годинашното заседание е „Враќање на довербата, управување со трансформацијата – Обединети нации што испорачуваат резултати за сите“. На собирот се очекуваат речиси 130 шефови на држави и влади.
