Skip to content
Светската економија засега се покажува поотпорна од очекувањата, но новиот енергетски шок повторно ја враќа инфлацијата во фокусот. Во најновиот привремен економски извештај, ОЕЦД прогнозира глобален раст од 2,9% во 2026 година и 3% во 2027 година, но предупредува дека повисоките цени на енергијата и геополитичката неизвесност можат да го забават закрепнувањето.
Главниот проблем е што економиите успеаја да го ублажат првиот удар од енергетската криза преку резерви, дополнително производство и пониска побарувачка, но дел од тие „тампони“ веќе се трошат. ОЕЦД очекува инфлацијата во земјите од Г20 да достигне 4,1% во 2026 година, а потоа да се намали на 3,6% во 2027 година.
Тоа значи дека централните банки повторно се наоѓаат во незгодна ситуација: цените растат, а повисоките камати истовремено го кочат економскиот раст.
САД се меѓу примерите. Федералните резерви на 16 септември ја зголемија основната каматна стапка за 0,25 процентни поени, на 3,75–4%, со образложение дека инфлацијата и понатаму е покачена.
ОЕЦД во својот најнов извештај дури предвидува дека САД би можеле да имаат уште едно зголемување на каматите во последниот квартал од 2026 година, по што стапката би се задржала на 4–4,25% во текот на 2027 година.
За европската економија сликата е послаба. ОЕЦД очекува раст од само 1% во еврозоната и во 2026 и во 2027 година. Повисоките цени на гасот во Европа дополнително го усложнуваат притисокот врз компаниите и домаќинствата.
Но во целата приказна постои и една интересна спротивност: вештачката интелигенција го поддржува растот. Инвестициите поврзани со ВИ, особено во САД и Азија, го поттикнуваат производството, трговијата и капиталните вложувања. ОЕЦД сепак предупредува дека доколку очекуваните приноси од огромните инвестиции во ВИ не се остварат, може да следи корекција на пазарите.
Оттука произлегува главната порака на новиот извештај: светската економија не е во застој, но растот станува поскап. Енергијата ја турка инфлацијата нагоре, централните банки мораат да бидат внимателни со каматите, а владите се соочуваат со поскапо задолжување.
ОЕЦД предупредува и дека долгорочните приноси на државните обврзници се зголемиле, што значи поскапо финансирање и поголем притисок врз јавните буџети.
