Skip to content
Кина сака војната меѓу САД и Иран да заврши, но не и со целосна економска изолација и политичко понижување на Техеран. Пекинг има интерес да го намали ризикот за глобалната трговија и енергетските пазари, но истовремено не покажува подготвеност да ја напушти стратешката врска со Иран само за да ја прифати американската визија за крај на конфликтот.
Како што анализира BBC во текстот, Кина може да употреби дел од своето влијание врз Техеран за да го врати Иран на преговарачката маса, но аналитичарите сметаат дека е многу помалку веројатно Пекинг доброволно да престане да купува иранска нафта или да се приклучи на американската кампања за економски притисок. Оригиналниот текст на BBC
Кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји минатата недела, по средбата со иранскиот колега Абас Арагчи во Пекинг, јавно повика Иран и САД да покажат воздржаност и да се вратат на преговорите. Кина истовремено бара што побрзо отворање на Ормускиот теснец, клучна рута за светската трговија со енергенси, и предупредува дека продолжувањето на конфликтот не е во интерес ниту на двете страни ниту на меѓународната заедница.
Но токму тука се разминуваат Пекинг и Вашингтон. Трамп бара посилна економска изолација на Иран, додека Кина ги отфрла американските еднострани санкции и тврди дека нејзината економска соработка со Техеран се одвива во рамките на меѓународното право. BBC забележува дека Пекинг не сака да создаде преседан во кој американскиот притисок ќе одредува со кого кинеските компании и банки можат да работат.
Нафтата е централниот дел од оваа пресметка. Пред војната Иран испорачувал околу 1,4 милиони барели дневно на кинескиот пазар, иако иранската нафта претставувала околу 12 проценти од вкупниот кинески увоз на сурова нафта. Американската поморска блокада драматично го намали иранскиот извоз, од околу два милиони барели дневно во март на приближно 220.000 до 255.000 барели дневно во август.
Кина досега го амортизираше ударот со огромни нафтени резерви и со поголем увоз од Русија, Бразил и други производители. Но продолжувањето на војната ја зголемува цената и за кинеската економија, особено ако останат нарушени Ормускиот теснец и другите клучни поморски рути. Според проценките што ги наведува BBC, кинеските резерви во 2025 година можеби достигнувале меѓу една и 1,4 милијарди барели, но земјата веќе посегнала по нив во три од последните четири месеци.
КИНА МОЖЕ ДА ПРИТИСНЕ ЗА ДОГОВОР, НО БАРА НЕШТО И ЗА ИРАН
Аналитичарите цитирани од BBC оценуваат дека Пекинг би можел да го убеди Техеран да направи одредени отстапки и да помогне во обновувањето на преговорите. Но кинеската страна, според нив, ќе инсистира евентуалниот договор да донесе и конкретни придобивки за Иран, како олеснување на санкциите, пристап до замрзнати средства и крај на воените напади.
Тоа е суштинската разлика меѓу пристапите на Вашингтон и Пекинг. Трамп ја користи комбинацијата од воен и економски притисок за да извлече отстапки од Техеран, додека официјалниот кинески став е дека конфликтот треба да заврши со преговори што ќе ги земат предвид и иранските безбедносни и економски интереси.
Средбата меѓу Си Џинпинг и Доналд Трамп затоа ја става Кина во необична позиција. Пекинг има интерес војната да заврши, има влијание врз Иран и може да помогне во враќањето на дипломатските канали, но нема голем интерес да му помогне на Вашингтон да го принуди Техеран на договор во кој Иран ќе биде единствениот што ќе прави отстапки.
