ЦИА ја нацрта мапата каде Европа ќе биде нападната

Американските разузнавачки служби, според информации објавени од шпански „Ел Мундо“, предупредиле повеќе европски влади за можен руски напад со дронови врз цели во јужна Европа. Како потенцијално загрозени се посочуваат Шпанија, Франција и Италија, а сценариото предвидува беспилотни летала да бидат лансирани од трговски бродови во Медитеранот.

Важно е, сепак, да се направи разлика меѓу разузнавачкото предупредување и мапата што кружи во медиумите. Не постои јавно објавена мапа на ЦИА на која се означени идните руски цели. Мапата што ја пренесуваат европските медиуми е изработена врз основа на сценариото објавено од „Ел Мундо“, а ЦИА досега јавно не го објавила извештајот.

Според информациите на шпанскиот весник, предупредувањето се поврзува со посетата на директорот на ЦИА Џон Ретклиф на Москва на 25 август. По таа посета, американските служби наводно споделиле со дел од европските влади информации за можен нов чекор во руската хибридна кампања против Европа.

Сценариото е поинакво од класичен напад од руска територија. Наместо дроновите да минуваат стотици километри преку европскиот воздушен простор, тие би можеле да бидат сокриени во контејнери на обични трговски бродови и да бидат лансирани релативно блиску до европското крајбрежје.

Како можен систем се споменува рускиот дрон „Гербера“. Станува збор за релативно мало беспилотно летало долго околу два метра, со распон на крилјата од околу 2,5 метри и тежина до 18 килограми. Наведениот максимален дострел е околу 600 километри, а брзината околу 160 километри на час.

Експлозивниот товар е значително помал од оној на големите руски ударни дронови – околу четири до пет килограми. Тоа значи дека сценариото што го разгледуваат службите не подразбира нужно напад чија цел е масовно уништување. Таков дрон би можел да предизвика пожар, да оштети незаштитена инфраструктура или привремено да затвори аеродром или пристаниште.

Токму поради дострелот од околу 600 километри, брод што би се позиционирал на 200 или 300 километри од брегот би можел да го прошири потенцијалниот радиус на напад длабоко во територијата на јужна Европа. Според мапата објавена во рамките на извештаите за сценариото, голем дел од Италија би се нашол во можниот дострел, како и делови од Франција и Шпанија.

Причината поради која во фокусот е токму јужна Европа не е само географска. Британскиот аналитичар за руска воена стратегија Кир Џајлс за „Ел Мундо“ оценува дека Москва би барала послабо заштитени точки во Европа, особено земји што немаат густо интегрирана противвоздушна одбрана приспособена за евтини и нисколетечки дронови. Тоа е аналитичка проценка, а не потврдена руска оперативна намера.

Предупредувањето се појавува во период на зголемен број инциденти со руски дронови, нарушувања на воздушниот простор и други хибридни активности. НАТО официјално наведува дека руските воздушни прекршувања, сајбер-нападите и саботажите се зголемуваат и дека Алијансата дополнително ја засилува противвоздушната и противдронската одбрана.

Но околу конкретното предупредување веќе има и сериозно несогласување.

Италијанскиот министер за одбрана Гвидо Крозето денеска изјави дека информацијата за подготвен напад врз Италија, Франција и Шпанија „не наоѓа никаква потврда“. Според извори на италијанската агенција АНСА, Рим не примил такво предупредување ниту преку оперативни, ниту преку разузнавачки, дипломатски или воени канали.

И италијанскиот министер за надворешни работи Антонио Тајани подоцна изјави дека италијанските власти никогаш не добиле таква информација. Истовремено, тој направи разлика меѓу конкретниот навод за планиран напад и пошироката закана од руски хибридни операции, за кои рече дека се реален безбедносен проблем.

Оттука, во моментов постојат две различни нивоа на информации. „Ел Мундо“ и повеќе европски медиуми, повикувајќи се на разузнавачки и литвански извори, известуваат за американско предупредување и конкретно сценарио со дронови од Медитеранот. Италијанските власти, пак, јавно велат дека не добиле таков аларм.

Она што е неспорно е дека идејата за напад од морето значително ја менува досегашната географија на ризикот. Ако дрон со стотици километри дострел може да биде донесен со цивилен брод до европскиот брег, тогаш оддалеченоста од Русија повеќе не е доволна за една држава автоматски да се смета за безбедна.