Skip to content
Црна Гора подготвува значајна промена во начинот на сезонско вработување, со која сака да стави крај на неизвесноста со која се соочуваат илјадници работници по завршувањето на туристичката сезона. Наместо сезонската работа да заврши со последните туристи, државата предлага модел на „постојан сезонски работник“, кој ќе обезбеди поголема сигурност и во месеците кога нема работа.
Според предлог-законот што се наоѓа во собраниска процедура, сезонските работници би добиле можност да задржат одредени права и во периодот кога не се работно ангажирани, со цел да се намали неизвесноста што ја носат сезонските работни места.
Мерката е особено значајна за туристичкиот и угостителскиот сектор, каде што работодавците секоја година се соочуваат со недостиг од квалификувана работна сила.
Државата ќе плаќа надоместок од околу 108 евра
Предложениот модел предвидува во вонсезонскиот период државата да обезбедува месечен надоместок од околу 108 евра, додека работодавците би имале обврски поврзани со осигурувањето и задржувањето на работниците.
Намерата е луѓето кои работат во хотели, ресторани и други сезонски дејности да не остануваат без сигурност веднаш по завршувањето на сезоната.
Законот сè уште не е усвоен. Црногорските власти очекуваат тоа да се случи до крајот на 2026 година, со цел новиот систем да започне да се применува во наредната туристичка сезона.
Недостигаат до 25.000 работници
Проблемот со сезонското вработување во Црна Гора е особено изразен. Според проценките што ги пренесуваат регионалните медиуми, туристичкиот и поврзаните сектори се соочуваат со недостиг од 20.000 до 25.000 сезонски работници.
Поради тоа, работодавците сè почесто ангажираат странски државјани, додека дел од домашната работна сила бара подобро платени и постабилни ангажмани во странство.
Новиот модел треба да ги мотивира домашните работници да останат во секторот и следната година повторно да се вратат кај истиот работодавец.
Сепак, стопанствениците имаат забелешки. Дел од нив сметаат дека државата треба да преземе поголем дел од финансискиот товар за одржување на сезонските работни места.
А што прави Македонија?
Промените во Црна Гора отвораат прашање и за македонскиот пазар на труд.
И во Македонија сезонското вработување е значајно за угостителството, туризмот, земјоделството и други дејности. Голем број работници во овие сектори се соочуваат со прекини во ангажманите, нестабилни приходи и потреба секоја година одново да бараат работа.
Од почетокот на 2026 година во Македонија се применува Законот за работно ангажирање на лица, чија цел е да се овозможи поедноставено законско ангажирање за определени повремени и сезонски работи и да се намали неформалната економија.
Но, постои важна разлика меѓу двата пристапа. Додека македонското решение е насочено кон формализирање на работното ангажирање, црногорскиот предлог има цел да создаде поголем континуитет во сезонските работни односи.
Прашањето е дали во иднина и Македонија ќе размислува за дополнителни механизми преку кои сезонските работници ќе можат да задржат поголема социјална сигурност и надвор од активната сезона.
Бидејќи недостигот од работна сила веќе станува регионален проблем, конкуренцијата меѓу земјите сè повеќе ќе зависи не само од висината на платите туку и од условите што им се нудат на работниците во текот на целата година.
