Skip to content
На само 12 километри од Мостар се наоѓа едно од најнеобичните природни чуда на Балканот. Реката Буна не започнува како мал планински поток, туку буквално избива од огромна карпа, веќе формирана како моќна река.
Иако ова место со децении го истражуваат нуркачи, спелеолози и научници, подземниот систем од кој доаѓа водата сè уште не е целосно откриен.
Мистеријата е уште поголема ако се знае дека нуркачите успеале да навлезат стотици метри под земјата, но не и да ги откријат сите подземни канали.
Река што се раѓа од пештера
Изворот на Буна се наоѓа во Благај, под висока карпеста маса која се издигнува над водата.
За разлика од типичните реки, кои постепено се формираат од повеќе мали водотеци, Буна излегува од пештерата со големо количество вода.
Станува збор за еден од најмоќните карстни извори во Европа.
Според податоците што ги пренесуваат регионалните медиуми, просечниот проток изнесува околу 23,7 кубни метри во секунда.
Во летните месеци може да се намали на околу три кубни метри, додека во периодите на обилни дождови достигнува и 120 кубни метри во секунда.
Особено впечатлив е рекордот забележан во јануари 1971 година, кога протокот достигнал дури 380 кубни метри во секунда.
Половина век истражувања без конечен одговор
Првите познати нуркачки истражувања започнале во 1973 година.
Потоа следувале нови експедиции во 1984, 1999 и 2003 година.
До денес се истражени приближно 520 метри потопени подземни канали, а најдлабоката достигната точка се наоѓа 72 метри под нивото на изворот.
Сепак, целосната мрежа на подземните премини останува непозната.
Научниците знаат дека водата се собира од пошироко карстно подрачје од околу 1.100 квадратни километри, но не се утврдени сите патишта по кои таа пристигнува до површината.
Температурата на водата во текот на годината се движи меѓу 10 и 11 степени.
Место кое изгледа како сцена од бајка
Покрај природната мистерија, Благај има и исклучителна историска и културна вредност.
Непосредно до изворот, под огромната карпа, се наоѓа познатата Благајска текија – историски дервишки објект што денес претставува еден од најпрепознатливите симболи на Херцеговина.
Комбинацијата од тиркизна вода, карпи и традиционална архитектура создава пејзаж кој привлекува посетители во текот на целата година.
Интересно е што Буна, и покрај моќниот извор, е долга само околу девет километри, по што се влева во Неретва.
И додека туристите го фотографираат еден од најубавите пејзажи на Балканот, под нивните нозе останува огромен природен лавиринт чиј целосен облик сè уште никој не го открил.
